Zeven Friese Zeelanden


De Zeven Friese Zeelanden is de historische benaming voor de gebieden die door de Friezen werden bewoond. Het aantal van zeven kan daarbij zowel de betekenis van veel hebben als een precieze aanduiding van het aantal landen bedoelen. In de loop van de tijd hebben er meerdere opsommingen bestaan die tot zeven landen kwamen.

Inhoud

Achtergrond van het getal zeven


De oudste verwijzing naar zeven is waarschijnlijk een mythologische verklaring van de oorsprong van de Friezen. Volgens deze mythe zou de oerstamvader van de Friezen zeven zonen hebben gehad die allen naar een eigen gebied zouden zijn uitgevaren. Deze gebieden lagen overigens niet in het latere Friesland maar in de kuststreek tussen het huidige Hamburg en de Deense grens.[bron?]

Verschillende opsommingen


Het getal zeven komt in iedere lijst van Friese gebieden terug. Dat getal dwingt klaarblijkelijk om de opsomming aan te passen aan het getal. In de Middeleeuwen is sprake van veel meer dan zeven Friese gebieden, maar als ze als Zeelanden benoemd zijn, worden ze teruggebracht tot zeven. Daarbij worden overigens gebieden opgesomd die naar huidig inzicht nimmer Fries geweest zijn.

In 1417 worden de volgende zeven gebieden genoemd als Zeven Zeelanden:

  1. West-Friesland
  2. Westergo
  3. Oostergo
  4. Stellingwerven en Drenthe
  5. de Ommelanden en de Stad Groningen
  6. Oost-Friesland
  7. Butjadingen

Een andere indeling is:

  1. West-Friesland - tussen IJ en Vlie
  2. Westlauwers Friesland - tussen Vlie en Lauwers
  3. Oostlauwers Friesland - tussen Lauwers en Eems
  4. Oost-Friesland - tussen Eems en Jade
  5. Butjadingen - tussen Jade en Wezer
  6. Wursten en Hadeln - tussen Wezer en Elbe
  7. Dithmarschen - tussen Elbe en Eider

De Friese gouwen


Los van de opsomming van zeven Zeelanden zijn er uit de Middeleeuwen meerdere Friese gouwen bekend. Van een groot aantal van die gouwen zijn oude rechtsteksten, met name bewerkingen van de 17 Keuren en 24 Landrechten bewaard gebleven waaruit een zekere samenhang tussen de verschillende gouwen lijkt te blijken. De verschillende gouwen staan soms onder meerdere namen bekend, terwijl andere weer onderverdeeld zijn in kleinere eenheden.

In het huidige Nederland lagen:

  1. Westergo
  2. Zuidergo (niet op de kaart)
  3. Oostergo
  4. Bornego, grotendeels samenvallend met Zevenwouden
  5. Westerkwartier, onderverdeeld in Vredewold, Langewold, Middag en Humsterland
  6. Hunsingo
  7. Fivelingo
  8. Oldambt
  9. Reiderland (gedeeltelijk in Duitsland)

Het grensgebied tussen de huidige provincies Friesland en Groningen wordt op de kaart onderverdeeld in meerdere kleinere gebieden. Humsterland, Langewold en Vredewold, in Groningen, worden vaak samen aangeduid als het Westerkwartier, hoewel Humsterland wellicht ooit een zelfstandige gouw vormde, waar wellicht ook Achtkarspelen bij hoorde. Van Smallingerland is bekend dat het in de middeleeuwen als eenheid optrad, voor Kollumerland geldt hetzelfde, hoewel het later ook tot Oostergo wordt gerekend.

In het huidige Duitsland lagen de gouwen:

  1. Eemsgo (op de kaart Emsigerland)
  2. Federgo (ook wel Krummhörn genoemd)
  3. Norderland
  4. Broekmerland
  5. Harlingerland (overeenkomend met het district Wittmund)
  6. Wangerland
  7. Ostringen (later Schortens)
  8. Rustringen (later Wilhelmshaven)
  9. Moormerland
  10. Overledingerland, ongeveer de huidige gemeente Uplengen
  11. Land Wursten

Het Saterland, een van de twee gebieden in Duitsland waar nog Fries wordt gesproken stond niet als gouw bekend. Het werd door Friezen gekoloniseerd. Voor Noord-Friesland geldt hetzelfde, er lagen geen bekende gouwen, de Friezen die er wonen zijn waarschijnlijk vanuit de Friese gebieden in het westen ernaartoe getrokken.

Zie ook











Categorieën: Geschiedenis van Friesland | Geschiedenis van Groningen (provincie) | Geschiedenis van Oost-Friesland




Staat van informatie: 26.09.2021 07:58:45 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.