Wenen - nl.LinkFang.org

Wenen


Voor de menselijke uiting van pijn of emotie, zie Huilen.
Wenen
Wien
Deelstaat van Oostenrijk
Details
Situering
Hoofdstad Wenen
Coördinaten
Algemeen
Oppervlakte 414,87 km²
Inwoners (01-01-2020) 1.911.191
(4035,2 inw./km²)
Politiek
Gouverneur Michael Ludwig (SPÖ)
Coalitie SPÖ / Die Grünen
Overig
Districten 1 Statutarstadt
23 Bezirke
Gemeenten 1
ISO 3166-2 AT-9
Portaal    Centraal-Europa

Wenen (Duits: Wien /viːn/; Beiers-Oostenrijks: Wean) is de hoofdstad van Oostenrijk en vormt sinds 1922 een eigen deelstaat. De stad ligt in het noordoosten van het land aan de rivier de Donau. Wenen heeft 1.897.491 inwoners (1 januari 2019), en is daarmee veruit de grootste stad en het cultureel en politiek centrum van Oostenrijk. Internationale organisaties die hun hoofdkantoor in Wenen hebben zijn UNIDO, OPEC en IAEA.

Inhoud

Geschiedenis


Zie Geschiedenis van Wenen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 15 v.Chr. stichtten de Romeinen op de plaats van de huidige binnenstad een militaire post tegen de Germanen. De post lag aan de rivier de Wien en droeg de naam Vindobona. In 1221 kreeg Wenen stadsrechten, in 1438 werd zij rijkshoofdstad, in 1469 bisschopszetel, en in 1526 keizerstad. In de loop der tijd groeide de stad.

In 1529 werd Wenen voor de eerste maal vergeefs belegerd door de Turken, in 1683 was er de tweede Turkse belegering. Gedurende de oorlogen met Frankrijk werd Wenen twee keer door Napoleon ingenomen, in 1805 en 1809. De Franse revolutie van februari 1848 had ook in Wenen haar weerslag. Na de maartrevolutie abdiceerde keizer Ferdinand I ten gunste van zijn neef Frans Jozef I.

Gedurende de Eerste Wereldoorlog werd Wenen weliswaar niet direct bedreigd, maar de economische blokkade van de Centralen leidde tot een gebrek aan vooral voedingsmiddelen en kleding. Het einde van de Eerste Wereldoorlog was ook het einde van de Oostenrijks-Hongaarse monarchie. In 1921 werd Wenen van het omringende Neder-Oostenrijk afgescheiden, en werd een aparte bondsstaat.

In de Kristallnacht op 9 november 1938 werden de synagoges, niet alleen religieuze maar ook sociale centra in het Joodse leven, verwoest.

Aan het eind van de 20e eeuw kreeg Wenen een "skyline" door de bouw van twee wolkenkrabbers, de Andromeda Tower en de Millennium Tower, aan de beide oevers van de Donau.

Bestuurlijke indeling


Districten

Zie Districten van Wenen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Wenen is een stadstaat, dit betekent dat de stad en de gemeente samenvallen met de deelstaat. De burgemeester van Wenen is tegelijk landeshauptmann van de deelstaat Wenen en de gemeenteraad is tegelijkertijd ook Landdag.

De stad is verdeeld in 23 districten (Bezirke), die zowel een naam als een nummer dragen. Alle straatnaambordjes in Wenen dragen ook het nummer van het stadsdistrict. Daarnaast bestaat de postcode uit 1 voor Wenen, het nummer van het district en een nul. De postcode van Penzing is dus 1140.

I Innere Stadt - II Leopoldstadt - III Landstraße - IV Wieden - V Margareten - VI Mariahilf - VII Neubau - VIII Josefstadt - IX Alsergrund - X Favoriten - XI Simmering - XII Meidling - XIII Hietzing - XIV Penzing - XV Rudolfsheim-Fünfhaus - XVI Ottakring - XVII Hernals - XVIII Währing - XIX Döbling - XX Brigittenau - XXI Floridsdorf - XXII Donaustadt - XXIII Liesing

Kunst en cultuur


Musea

Zie Lijst van musea in Oostenrijk voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Wenen heeft veel musea, waaronder

Het nieuwe MuseumsQuartier is een combinatie van oude en nieuwe musea, direct in de binnenstad.

Muziek

Wenen is van oudsher een centrum van klassieke muziek en opera. De Wiener Philharmoniker weten sinds de toepassing van televisie het oog van de wereld op zich gericht bij de traditionele uitzending van het Nieuwjaarsconcert, dat door miljoenen kijkers wordt gevolgd.[1] Het orkest werd in oktober 2006 door kenners verkozen tot "beste orkest van Europa", nipt gevolgd door het Koninklijk Concertgebouworkest en op afstand de Berliner Philharmoniker.[2]

Beroemde componisten die in Wenen gewoond en gewerkt hebben zijn onder meer Christoph Willibald Gluck, Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Johannes Brahms, Anton Bruckner, Johann Strauss sr., Johann Strauss jr., Gustav Mahler, Arnold Schönberg, Alban Berg, Anton Webern, György Ligeti en Antonio Salieri.

De Wiener Sängerknaben, een jongenskoor dat in 1498 werd gesticht door Maximiliaan I. Het koor zingt werken van Mozart, Schubert en Haydn in de zondagsmissen van de Burgkapelle.

Elk jaar wordt het Donaukanaltreiben Festival georganiseerd, bands uit binnen en buitenland spelen dan in Wenen langsheen de Donau.

Theater en opera

Theater

Opera

Architectuur

Wenen telt vele bouwwerken uit de barok, maar ook uit andere stijlperioden. In het begin van de 20e eeuw bloeiden in Wenen de aan art nouveau verwante Sezession- en Jugendstil-schilderstijlen. Belangrijkste proponenten waren Gustav Klimt (schilderkunst) en Otto Wagner (architectuur). De bekendste werken van Klimt zijn De Kus en Judith. Wagner ontwierp onder andere vele stations van de Wiener Stadtbahn, de Postsparkasse (postkantoor) en de Kirche am Steinhof. Aan de Karlsplatz vindt men het tentoonstellingsgebouw van de Weense Secession, met de beroemde Beethovenfries van Gustav Klimt.

Het interbellum, de periode tussen 1918 en 1938, kenmerkt zich door Het rode Wenen. Wenen ontwikkelde zich in die periode tot een socialistische stad. Overal werd sociale woningbouw verricht. Het beste voorbeeld hiervan is het Karl-Marx-Hof in Heiligenstadt (noordelijk Wenen). Dit gebouwencomplex werd tussen 1927 en 1930 gebouwd door Karl Ehn, een leerling van Otto Wagner, en omvat 1382 woningen. Na de burgeroorlog van 1934 eindigde deze periode.

Een ander voorbeeld van bijzondere sociale woningbouw is het Hundertwasserhaus, in 1985 gebouwd door Friedensreich Hundertwasser. Het gebouw kenmerkt zich door de felle kleuren, onregelmatige vormen en het vele groen. Hundertwasser ontwierp ook de vuilverbrandingsoven in Spittelau (noordelijk Wenen).

De binnenstad van Wenen staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO.

Moderne architectuur

Bezienswaardigheden


Kerken

Paleizen

Overige bezienswaardigheden

Buiten de vele monumentale paleizen en kerken biedt Wenen nog meer toeristische attracties.

Klimaat


Weergemiddelden voor Wenen, Oostenrijk
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
Gemiddeld maximum (°C) 4 6 10 16 21 24 27 27 21 15 8 5 15,3
Gemiddeld minimum (°C) −1 0 4 8 13 15 17 18 14 9 4 1 8,5
Neerslag (mm) 21 29 39 39 61 63 67 67 50 33 44 35 548
Bron: WeerOpReis.com[3]

Bevolking


Er wonen 1,8 miljoen mensen in Wenen in 2016. Daarvan heeft ongeveer 32 procent een buitenlandse culturele achtergrond. Zij omvatten mensen die niet in Oostenrijk zijn geboren of geen Oostenrijkse nationaliteit hebben. 41.000 mensen zijn van Turkse afkomst, 124.000 van Joegoslavische afkomst en 30.000 van Chinese afkomst.

De inwoners van Wenen worden Weners genoemd.

Religie


Wenen is de zetel van de rooms-katholieke aartsbisdom Wenen. De huidige aartsbisschop is kardinaal Christoph Schönborn. In Wenen is er een rooms-katholieke parochie (Katholische Gemeinde in Wien), een protestantse kerk (Evangelikale Gemeinde in Wien) en een boeddhistische gemeenschap van Fo Guang Shan.

Volgens de cijfers van de volkstelling in 2001 is de religieuze verdeling als volgt:

Gezindte Aanhang (%)
Rooms-katholiek 49,2
Islamitisch 7,8
Oosters-orthodox 6,0
Protestants (voornamelijk luthers) 4,7
Joods 0,5
Overige religies 6,3
Niet-religieus 25,7

Culinair


De Weense keuken is een mengelmoes van verschillende culturen, zoals de stad Wenen dit zelf ook was als hoofdstad van het Oostenrijkse keizerrijk. Invloeden van Bohemen, Hongarije, Slowakije, Italië en de Balkanlanden zijn duidelijk te merken.

Enkele van de beroemdste gerechten:

Koffiecultuur


Daarnaast kent Wenen een lange en diepgaande koffietraditie. De stad kent 564 Kaffeehäuser, waar men een keur aan koffiesoorten en gebak serveert. Het bestellen van een kop koffie in Wenen is een vak apart. Iedere inwoner heeft zijn eigen favoriete combinatie, waarvan de meeste met warme melk zijn. Om deze reden worden koffiebonen in Oostenrijk anders gebrand dan in Nederland of België, de zogenaamde Wiener röstung. Een kop koffie wordt traditioneel geserveerd met een glaasje leidingwater, dat ook weer wordt bijgevuld. Een uurtje blijven zitten op één kop koffie met een van de vele kranten die beschikbaar zijn is geen uitzondering.

Enkele beroemde koffiehuizen

Weense / Oostenrijkse koffiespecialiteiten

Sport


Naast het Prater bevindt zich een beurscomplex met sportfaciliteiten, waaronder het Ernst Happelstadion, waar in 2008 onder meer wedstrijden voor het Europees kampioenschap voetbal 2008 werden gespeeld. Spanje won er de finale. De rest van het terrein is één groot park.

Het Weense Rapid Wien is de meest succesvolle voetbalclub van Oostenrijk met meer dan 30 landstitels. De volksclub speelt haar wedstrijden in het Allianz Stadion. Aartsrivaal FK Austria Wien werd 24 keer kampioen van Oostenrijk en speelt in het Franz-Horrstadion. Ook Wiener Sport-Club, First Vienna FC, SC Wacker Wien en SK Admira Wien werden Oostenrijks landskampioen, maar spelen al jaren geen rol van betekenis meer.

Wenen was in 1930, 1967, 1977, 1987, 1996 en 2005 gastheer van het WK ijshockey.

In 2010 was Wenen een van de vijf speelsteden tijdens het EK handbal (mannen).

Wenen was kandidaat voor de organisatie van de Olympische Spelen van 1964, maar Tokio kreeg de voorkeur.

Vervoer


Wenen is via meerdere autosnelwegen bereikbaar. De westautobaan (A1) komt uit op de Wientalstraße.

Met de trein vormen de stations Westbahnhof (regionale treinen vanuit het westen en WestBahn) en Hauptbahnhof (alle langeafstandstreinen en regionale treinen vanuit het zuiden en oosten van het land) de belangrijkste knooppunten. Deze stations zijn aangesloten op een uitgebreid tram-, bus, S-Bahn- en U-Bahnnetwerk.

De luchthaven Schwechat ligt buiten de stad, maar is via treinverbindingen aangesloten op de rest van het openbaar vervoer. Enkele intercity's kennen het luchthavenstation als begin-/eindpunt.

Onderwijs


Diversen


Bekende Weners


Zie Lijst van Weners voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Stedenbanden


Externe links


Zie de categorie Wenen van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Wenen.









Categorieën: Wenen | Hoofdstad in Europa | Gemeente in Oostenrijk | Hoofdstad van een Oostenrijkse deelstaat








Staat van informatie: 20.12.2020 11:00:52 CET

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-by-sa-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.