Vrije software


Vrije software is software die aan gebruikers bepaalde rechten ten aanzien van het bestuderen, wijzigen en opnieuw distribueren van de broncode toekent. Een groot deel van de vrije software wordt verspreid onder de GNU General Public License (GPL).

Inhoud

Definitie


De Free Software Foundation definieert vrije software als software die aan gebruikers de volgende vrijheden toekent:[1]

Deze vier vrijheden worden in de talloze vrije softwarelicenties in min of meer grote variaties en nuances beschreven. De essentie van al deze licenties en de reden waarom ze tot de groep van de vrije software behoren, is dat de makers van de software hun gebruikers stimuleren om de software te helpen verbeteren en uit te breiden.

Het gebruik van de benaming vrije software kwam in de jaren tachtig op als reactie op veranderingen in de manier waarop de westerse wereld auteursrechten is gaan gebruiken. Vóór het ontstaan van propriëtaire software was zo ongeveer alle software vrij, programmeurs wisselden zonder problemen broncode uit. Om te waarborgen dat oude vrijheden bleven bestaan, kwam Richard M. Stallman (RMS) in 1984 met een licentie, de GNU General Public License (GPL), die erg belangrijk is gebleken voor het succes van het fenomeen vrije software op het ogenblik dat de democratisering van het internet zorgde voor een explosie in het aantal gebruikers en makers van vrije software.

Misvattingen


Er bestaat een aantal misvattingen over vrije software. Het volgende is wel juist:

Deze misvatting over de prijs van vrije software is ontstaan doordat het Engelse woord voor gratis en vrij hetzelfde is, namelijk free. Om in het Engels dit misverstand te voorkomen, wordt vaak het citaat van Richard Stallman gebruikt: "Free as in speech, not free as in beer" (vrij als bij mening, niet gratis zoals bij bier). Het uit het Frans afkomstige woord 'libre' wordt ook als term gebruikt om aan te geven dat de software vrij is. Zie ook gratis versus libre.

Vrije softwarelicenties


De bekendste vrije softwarelicentie is de GNU General Public License (GPL), de licentie die door de Free Software Foundation is ontworpen en die aan de basis ligt van haar GNU-project. De licentie heeft bekendheid gekregen door het besturingssysteem GNU/Linux en programma's als de beeldbewerker "de GIMP". De GPL is een copyleftlicentie. De licentie maakt gebruik van copyright om vrijheden voor gebruikers te garanderen. Informatie die onder een copyleftlicentie valt mag worden aangepast, maar moet dan weer onder dezelfde licentie vallen. De GNU Free Documentation License is een copyleftlicentie van GNU die speciaal voor documentatie van software is ontworpen en die ook door de Wikipedia wordt gebruikt.

Andere veel gebruikte vrije softwarelicenties zijn de GNU Lesser General Public License (LGPL), BSD-licentie, Apache License, MIT-licentie en de Mozilla Public License.

Open source


Open source is een term die eind jaren negentig is bedacht om gebruik van vrije software door bedrijven te stimuleren. Door sterk de nadruk te leggen op rechten van gebruikers en het vrijgeven van zo veel mogelijk broncode, hadden veel bedrijven de indruk dat zij geen gebruik konden maken van vrije software.[2][3] Door voorstanders van opensource wordt er vooral nadruk gelegd op de praktische voordelen van het in kunnen zien van de broncode. De verschillen tussen de vrijesoftwaregemeenschap en de opensourcegemeenschap zijn vooral politiek of filosofisch van aard. De meeste – maar niet alle – opensourcesoftware is dan ook vrije software en vice versa.

De grondleggers van de vrijesoftwarebeweging bekritiseren de opensourcebeweging door te stellen dat de politieke en sociale aspecten niet zomaar genegeerd kunnen worden.[3] Richard M. Stallman illustreerde dit aan de hand van het voorbeeld Digital Rights Management: waar opensource-ontwikkelaars prima aan DRM-software zouden kunnen werken, zouden vrije software-ontwikkelaars dit nooit doen omdat DRM de vrijheden van gebruikers aantast.[4]

Zie ook



Zie de categorie Free software van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Computerterminologie | Softwarelicentie | Opensourcesoftware en vrije software | Alternatieve economie




Staat van informatie: 28.09.2021 07:01:48 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.