Vlaams Parlement


Vlaams Parlement
Wetgevend orgaan van het Vlaams Gewest en de Vlaamse Gemeenschap
Logo van het Vlaams parlement sinds 2021
Algemene informatie
Opgericht in 1995
Aantal leden 124 (waarvan 6 uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest)
Ontmoetingsplaats Brussel
Huidige legislatuur (2019-2024)
Verkozen op 26 mei 2019
Voorzitter Liesbeth Homans
Partijen Meerderheid (69)

Oppositie (55)

Andere
Website vlaamsparlement.be
Portaal    Politiek

Het Vlaams Parlement is de parlementaire vergadering van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams Gewest, en zetelt in het Vlaams Parlementsgebouw in Brussel.

Het Vlaams Parlement telt 124 leden die allen samen de Vlaamse Gemeenschap vormen. 118 leden daarvan zijn verkozen in het Vlaams Gewest, de andere zes zijn afkomstig uit het kiesgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze zes leden mogen uitsluitend stemmen over zaken betreffende de gemeenschapsmateries, aangezien het Vlaams Parlement geen gewestbevoegdheden kan uitoefenen in Brussel.

Deze volksvertegenwoordiging is opgericht onmiddellijk na de consensusbeslissing van de Vlaamse politieke partijen om de instellingen voor gewest en gemeenschap volledig samen te voegen.

Sinds 1995 worden er voor het Vlaams Parlement eigen verkiezingen gehouden. Daarvóór namen de Vlamingen uit het federale parlement zitting in het Vlaams Parlement. Ze oefenden dus een dubbelmandaat uit.

Vóór 2 april 1996 heette het de Vlaamse Raad en vóór 1980 de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap, of kortweg de Nederlandse Cultuurraad.

Inhoud

Verkiezing en duur van het Vlaams Parlement


Bij de oprichting van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaams Gewest was de duur van de legislatuur gekoppeld aan de federale legislatuur; dit was dus maximaal vier jaar. Telkens als de federale kamer ontbonden werd, moest ook de Vlaamse Raad/het Vlaams Parlement ontbonden worden en werden er verkiezingen uitgeschreven.

In 1993 met het Sint-Michielsakkoord verdween deze praktijk en kreeg het Vlaams Parlement een legislatuurparlement. Dit wil zeggen dat er geen ontbinding kan gebeuren in de termijn van vijf jaar. Als de regering valt, dan moet een nieuwe regering gevormd worden met de dan huidige samenstelling van het parlement. Er kan dus ook maar enkel een constructieve motie van wantrouwen worden ingediend tegen een minister of de regering. Deze motie is bijgevolg enkel ontvankelijk als er een vervanger wordt aangesteld voor een minister die in ongenade van het parlement valt.

De verkiezing valt grondwettelijk samen met die van het Europees Parlement en vindt dus om de vijf jaar plaats. Als gevolg van het Vlinderakkoord zullen ook de federale verkiezingen telkens op dezelfde datum plaatsvinden. Door het Vlinderakkoord laat de Grondwet (art. 118) ook toe een bijzondere wet in te voeren die de Gemeenschaps- en Gewestparlementen de mogelijkheid geeft zelf de datum van verkiezing van hun parlement te bepalen; dit werd echter (nog) niet ingevoerd.

Bevoegdheden


Zie ook: Bijzondere wet tot hervorming der instellingen

Het parlement is de eigen vergadering van de volksvertegenwoordigers van de Vlamingen. Het legt de spelregels voor het openbaar bestuur in Vlaanderen vast in decreten (binnen de beperkingen van de Vlaamse wetgeving én van de Belgische grondwet). Het keurt elk jaar de begroting goed en controleert de werking van de regering. In praktijk domineert de Vlaamse Regering evenwel het Vlaams bestuur. De wetgevende macht in Vlaanderen berust (wat de Vlaamse gewest- en gemeenschapsbevoegdheden betreft) bij het parlement, de uitvoerende macht bij de Vlaamse Regering en de rechterlijke macht bij de Belgische hoven en rechtbanken. De Vlaamse Raad rekende het in 1995 tot zijn bevoegdheid om, zonder medewerking van de Belgische regering en de Belgische koning, een ridderorde, de Orde van de Vlaamse Leeuw in te stellen. De Vlaamse Raad heeft zich daarmee tot een fons honorum naast de Belgische koning gemaakt.

Vlaanderen is bevoegd voor het verrichten van uiteenlopende taken op het gebied van openbare dienstverlening, hetzij gemeenschapsaangelegenheden, hetzij gewestaangelegenheden:

Gemeenschapsaangelegenheden

Gewestaangelegenheden

Bepaalde Vlaamse overheidstaken zijn toegewezen aan gespecialiseerde instellingen zoals de Vlaamse Radio en Televisie (VRT), de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn, Kind en Gezin, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) en de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB). Het Vlaams Parlement oefent het toezicht op de werking van al deze instellingen uit.

Parallelle bevoegdheden

Voor sommige bevoegdheden zijn zowel de federale overheid als de gemeenschappen en gewesten bevoegd, elk voor wat betreft hun aangelegenheden. Dit zijn de "parallelle" bevoegdheden, namelijk:

Dit werd echter nooit in de praktijk uitgevoerd, waardoor enkel de federale overheid bevoegd is voor ontwikkelingssamenwerking. Wel besteden de gewesten een zeer klein deel van hun budget aan ontwikkelingssamenwerking o.g.v. het principe dat ze in het buitenland bevoegdheden mogen uitoefenen waarvoor ze binnenlands ook bevoegd zijn. Evenwel blijft de federale overheid eveneens bevoegd op domeinen waar de gewesten bevoegd zijn.

Relatie met andere overheden


Europese regelgeving

De Europese wetgeving kreeg sinds de jaren 90 een steeds groeiende invloed op de lidstaten en hun deelstaten. Sommigen schatten dat een derde van de globale wetgeving Europees is, of beperkt wordt door Europese richtlijnen. Een bijkomende beperking vloeit voort uit het feit dat Vlaanderen niet rechtstreeks zijn belangen kan behartigen op de Europese fora. Het moet daartoe rekenen op de federale regering.

Federale bevoegdheden

De Vlaamse overheid beschikt niet over alle bevoegdheden en middelen. Enkele worden federaal georganiseerd:

Vlaanderen beschikt evenmin over een eigen rechterlijke macht, noch over eigen politiediensten. Vlaanderen kent ook géén eigen (sub)nationaliteit. Het kan daardoor bijvoorbeeld niet zelf bepalen wie verblijfsrecht krijgt tot Vlaanderen, noch wie stemrecht voor Vlaamse verkiezingen geniet.

Financieel is het gewicht van het Vlaams Parlement en de Vlaamse Regering dus gering: zij controleren slechts procenten van de globale belastingdruk op de Vlaamse burgers en bedrijven. De gemeenten (en provincies) wegen eveneens voor wat procenten.

Wetgevingsprocedure


De wetgevingsprocedure voor Vlaamse decreten is grotendeels analoog aan dat van het federaal niveau of van andere deelstaten.

Een volksvertegenwoordiger kan een voorstel van decreet indienen, maar doorgaans zal de Vlaamse Regering het initiatief nemen met een ontwerp van decreet. Aan dit laatste gaat een procedure vooraf vooraleer het in het parlement ingediend wordt, terwijl een voorstel van decreet zonder advies kan worden ingediend.

Een bijzonder decreet, dat vereist is voor bepaalde onderwijs- en institutionele materies, moet goedgekeurd worden een tweederdemeerderheid van het parlement.

Commissies


Zoals in andere parlementen gebeurt het voorbereidende werk in commissies.

Hieronder volgt een lijst van de commissies in de legislatuur 2019-2024:

Voorzitters


Zie Lijst van voorzitters van het Vlaams Parlement voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Hieronder volgt een lijst van voorzitters van het Vlaams Parlement. Van 1971 tot 1980 heette dit nog de Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap en van 1980 tot 1996 de Vlaamse Raad.

Volgorde Naam Ambtsperiode Partij Regering(en)
1 Robert Vandekerckhove 7 december 1971 - 9 mei 1974 CVP Geen
2 Jan Bascour 9 mei 1974 - 14 juni 1977 PVV Geen
3 Maurits Coppieters 14 juni 1977 - 24 april 1979 VU Geen
4 Henri Boel 24 april 1979 - 22 december 1981 SP Geen
5 Jean Pede 22 december 1981 - 3 december 1985 PVV Geens I
6 Frans Grootjans 3 december 1985 - 2 februari 1988 PVV Geens II
7 Jean Pede 2 februari 1988 - 18 oktober 1988 PVV Geens III
8 Louis Vanvelthoven 18 oktober 1988 - 13 januari 1994 SP Geens IV, Van den Brande I-II-III
9 Eddy Baldewijns 13 januari 1994 - 13 juni 1995 SP Van den Brande III
10 Norbert De Batselier 13 juni 1995 - 12 juli 2006 SP Van den Brande IV, Dewael, Somers, Leterme
11 Marleen Vanderpoorten 13 juli 2006 - 13 juli 2009 VLD Leterme, Peeters I
12 Jan Peumans 13 juli 2009 - 18 juni 2019 N-VA Peeters II, Bourgeois
13 Kris Van Dijck 18 juni 2019 - 11 juli 2019 N-VA Bourgeois, Homans
14 Wilfried Vandaele 13 juli 2019 - 2 oktober 2019 N-VA Homans
15 Liesbeth Homans 2 oktober 2019 - heden N-VA Jambon

Zetelverdeling


De zetelverdeling gebeurt per provincie, er zijn 124 zetels te verdelen in functie van het bevolkingsaantal. (118 uit het Vlaamse gewest en 6 uit het Brusselse gewest)

Partij 1995-1999 1999-2004 2004-2009 2009-2014 2014-2019 2019-2024 Δ
Volksunie/VU-ID/N-VA 9 12 5 17 43 35
Vlaams Blok/Vlaams Belang 17 22 29 19 6 23
CVP/CD&V 37 30 29 31 27 19
VLD/Open vld 27 27 25 22 19 15
Agalev/Groen!/Groen 7 12 7 7 10 14
SP/sp.a/Vooruit 26 20 22 19 18 13
PVDA - - - - - 4
Union des Francophones 1 1 1 1 1 -
LDD - - 4 7 - - -
Spirit/Vl.Pro - - 2 - - - -
overige/onafhankelijk - - - 1 - 1

2019-2024

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 2019-2024) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

2014-2019

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 2014-2019) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

2009-2014

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 2009-2014) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

2004-2009

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 2004-2009) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

1999-2004

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 1999-2004) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

1995-1999

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 1995-1999) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De vijf Vlaamse resoluties


Zie De vijf resoluties van het Vlaams Parlement voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De vijf resoluties van het Vlaams Parlement of beter gekend als de vijf Vlaamse resoluties, zijn een reeks van aanbevelingen die onder leiding van regering-Van den Brande IV het toenmalige Vlaams Parlement werden goedgekeurd. De resoluties betreffen een verregaande autonomie voor Vlaanderen.

Eedaflegging


Elk lid van het Vlaams Parlement legt de volgende eed af: Ik zweer de Grondwet na te leven.

Bezoekerscentrum Vlaams Parlement


Het Bezoekerscentrum Vlaams Parlement is de ontvangstruimte van het Vlaams Parlement, met daarin een tentoonstelling en een eetcafé. Het Bezoekerscentrum opende in november 2018. De interactieve opstelling informeert bezoekers over de werking, geschiedenis en realisaties van het Vlaams Parlement. Daarnaast vertrekken van daaruit begeleide bezoeken aan de iconische Koepelzaal en rondleidingen door de parlementsgebouwen.

Zie ook


Literatuur


Externe link


Zie de categorie Flemish Parliament van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.










Categorieën: Vlaams Parlement




Staat van informatie: 15.04.2022 04:06:54 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.