Vanadium


Vanadium
1 18
1 H 2 Periodiek systeem 13 14 15 16 17 He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
6 Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra ↓↓ Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
 
Lanthaniden La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Actiniden Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Vanadium
Algemeen
Naam Vanadium
Symbool V
Atoomnummer 23
Groep Vanadiumgroep
Periode Periode 4
Blok D-blok
Reeks Overgangsmetalen
Kleur Zilvergrijs
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 50,942
Elektronenconfiguratie [Ar]3d3 4s2
Oxidatietoestanden −1, 0, +1, +2, +3, +4, +5
Elektronegativiteit (Pauling) 1,63
Atoomstraal (pm) 134
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 650,92
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1414,49
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2828,10
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 5800
Hardheid (Mohs) 7,0
Smeltpunt (K) 2163
Kookpunt (K) 3623
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 20,9
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 459,7
Kristalstructuur Kub
Molair volume (m3·mol−1) 8,78·10−6
Geluidssnelheid (m·s−1) 4560
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 490
Elektrische weerstandΩ·cm) 19,68
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 30,7
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal    Scheikunde

Vanadium is een scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal.

Inhoud

Ontdekking


Vanadium is in 1801 ontdekt door de Spaans-Mexicaanse mineraloog Andrés Manuel del Río in de buurt van Mexico-Stad. Del Río noemde het mineraal bruin lood (later werd dit mineraal bekend als vanadiet) en metaal panchromium (van het Griekse παγχρώμιο, 'alle kleuren'), omdat de zouten ervan allerlei verschillende kleuren hadden. Omdat de meeste zouten die met "panchromium" gevormd konden worden een rode kleur kregen bij verhitting, hernoemde hij het later naar erythronium. Later wist een Franse chemicus Del Río ervan te overtuigen dat hij geen nieuw element had ontdekt, maar slechts een onzuivere vorm van chroom.

In 1831 herontdekte de Zweedse chemicus Sefström vanadium in een nieuw oxide en in datzelfde jaar bevestigde zijn Duitse collega Friedrich Wöhler dat Del Río wel degelijk een nieuw element had ontdekt. Metallisch vanadium werd voor het eerst geïsoleerd in 1867 door Henry Enfield Roscoe, hij deed dit door vanadium(III)chloride (VCl3) te reduceren met waterstofgas.

De naam vanadium komt van Vanadís, een van de namen van de Scandinavische godin van de schoonheid Freya.

Toepassingen


Veruit het grootste deel (80%) van het hedendaags gebruikte vanadium wordt verwerkt in staal. Andere toepassingen zijn:

Verder zijn er toepassingsmogelijkheden van vanadium in nucleaire installaties en batterijen.

Opmerkelijke eigenschappen


Net als chroom is vanadium erg resistent tegen corrosie door zuren en basen. Bij hoge temperaturen (933 kelvin) oxideert het makkelijk. Het metaal beschikt over een zeer sterke kristalstructuur. In de biologie is vanadium van essentieel belang voor sommige enzymen. Van ratten en kippen is het bekend dat zij vanadium in lage concentraties nodig hebben voor een gezonde groei.

Verschijning


In ongebonden toestand komt vanadium niet in de natuur voor. Er zijn ongeveer 65 mineralen bekend waarin vanadium voorkomt, waarvan patroniet, vanadiniet, bauxiet en carnotiet de meest voorkomende zijn. Ook bevat aardolie vaak wat vanadium. Vanadium wordt vooral gewonnen in Zuid-Afrika, het noordwesten van China en het oosten van Rusland (nabij Novaja Tsjara). Spectra hebben aangetoond dat vanadium in significante concentraties aanwezig is in onze zon en andere sterren.

Op commerciële basis wordt vanadium geproduceerd door onder hoge druk vanadiumoxide te reduceren met calcium.

Topproducenten van vanadium 2019[1]
Land Productie (duizend ton)
 China 54,00
 Rusland 18,40
 Zuid-Afrika 8,03
 Brazilië 5,94
 Verenigde Staten 0,46

Isotopen


Zie Isotopen van vanadium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Stabielste isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
49V {syn} 330 d β+ 0,602 49Ti
50V 0,250 1,4×1017 j β+
β
2,208
1,307
50Ti
50Cr
51V 99,750 stabiel met 28 neutronen

Het enige bekende stabiele isotoop van vanadium is vanadium-51. Van de vijftien bekende instabiele isotopen heeft vanadium-50 de langste halveringstijd, namelijk 1,4×1017 jaar. De andere radioactieve isotopen hebben aanmerkelijk kortere halveringstijden.

Toxicologie en veiligheid


In poedervorm kan vanadium brandbaar zijn. Vanadiumverbindingen zijn in het algemeen zeer giftig.

Externe links


Referenties


Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Vanadium op Wikimedia Commons.









Categorieën: Vanadium | Elementenlijst | Mineraal en sporenelement | Stabilisator




Staat van informatie: 25.09.2021 05:24:17 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.