Toon (muziek)


Naast de gewone betekenis van klinkende toon, dus een geluid van een bepaalde toonhoogte, verstaat men in de Westerse muziektheorie onder toon de abstracte aanduiding van nog te klinken fysieke tonen, door de letters A t/m G en daarvan afgeleide symbolen. De tonen met de toonnamen A t/m G heten stamtonen. (In sommige landen worden de stamtonen niet aangeduid met behulp van letters, maar door de "notennamen" do-re-mi enz.) De term toon wordt ook gebruikt als aanduiding van een interval, van toonafstand: de grote secunde wordt dan 'hele' toon, en de kleine secunde 'halve' toon genoemd.

Door de systematiek in de benaming, de nomenclatuur, vervalt de noodzaak pas van een toon te spreken als de precieze toonhoogte vastligt. Ook hoeft bijvoorbeeld de toon c niet altijd precies dezelfde toonhoogte te hebben. Wel staan de tonen in een welgedefinieerd onderling verband, zij het dat dit verband afhangt van het gekozen toonsysteem. Door het relatieve karakter van muziek zal de precieze toonhoogte van elk der tonen door keuze van de juiste stemming en de toonhoogte van een der tonen vastliggen. Bij het spelen kan daar overigens, om redenen van interpretatie, nog wel enigszins van worden afgeweken.

Zo zal in de huidige gebruikelijke stemming de toon a', de stemtoon (kamertoon), een toonhoogte hebben van 440 Hz. In reine stemming heeft de toon c' dan een toonhoogte van 264 Hz. In de gelijkzwevende stemming zal "diezelfde" c' een toonhoogte hebben van 261,6 Hz. Mocht een violist in een strijkkwartet het beter vinden de c' wat hoger te intoneren, en een toon van 265 Hz spelen, dan zal die toon toch als c' ervaren worden. In de neiging de stemtoon op te drijven, kan een ensemble eventueel besluiten te stemmen met een a' van 444 Hz. In reine stemming is de c' nu vanzelf 266,4 Hz.

Wanneer er een toon genoteerd wordt, dient men deze te noteren met een kleine letter. als er, ter voorbeeld, een 'cis' als toon opgeschreven dient te worden, dient er dus "cis", en niet "C#" geschreven te worden. Het is namelijk geen akkoord, maar een daar van losstaande toon.

Etymologie


Het woord 'toon' stamt van de gelatiniseerde vorm 'tonus', van het Oudgriekse τόνος (tonos), spanning, een benaming die afkomstig is van de Griekse filosoof Aristoxenus (375-335 BCE). Spanning verwijst hierbij naar de spanning van snaren en stembanden.

Naamgeving


Bij de naamgeving zijn ruwweg twee systemen te onderscheiden, namelijk met letters (A, B, C) of met Guidonische lettergrepen (do, re, mi). Er is nog enige verwarring tussen Nederlands en Engels enerzijds en Duits en Scandinavische talen anderzijds, want de B in Nederland en Engeland heet H in Duitsland en Scandinavië en de Bes in Nederland en Engeland heet B in Duitsland en Scandinavië. In het Nederlands kan men een toon met een halve toonafstand verhogen door achter de letter -is (ies) te zetten. A wordt dan Ais (a-ies), B wordt Bis etc. Dubbel verhogen kan ook door achter een letter -isis (iesies) te zetten (G wordt Gisis, D wordt Disis). Een halve toon verlagen kan men doen door -es achter de letter te zetten. B wordt Bes, D wordt Des, maar A wordt As en E wordt es. Dubbel verlagen kan ook, door achter de letter -eses (esses) te zetten (beses, deses).

Nederlands
(Nederland)
Nederlands
(Vlaanderen en Nederlands Limburg)
Duits Engels Frans Italiaans
A la A A la la
Beses si dubbel mol Heses B double flat si double bémol si doppio bemolle
Bes si mol B B flat si bémol si bemolle
B si H B si si
C do C C ut do
D re D D re
E mi E E mi mi
F fa F F fa fa
Fis fa kruis Fis F sharp fa dièze fa diesis
G sol G G sol sol
kleine letters
voor kleine terts
altijd kleine letters kleine letters
voor kleine terts
altijd hoofdletters altijd kleine letters altijd kleine letters









Categorieën: Muziektheorie




Staat van informatie: 07.01.2022 01:43:23 CET

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.