TNT-equivalent


TNT-equivalent is een standaard energiedichtheid die aan een eenheid van massa een eenheid koppelt voor de bij explosies (met name kernexplosies) vrijkomende energie.

Inhoud

Algemeen


Deze eenheid is geen deel van het SI-systeem, maar niettemin zeer gebruikelijk. De eenheid wordt gebruikt voor het aanduiden van de explosie-energie van militaire wapens, industriële springstoffen en andere explosieven, en meer in het algemeen bij het plotseling vrijkomen van energie, bv. de inslag van een grote meteoriet. Vaak wordt alleen de massa aangeduid, met weglating van de term TNT ("een explosieve energie van twee kiloton").

Definitie


Een kiloton TNT-equivalent is gedefinieerd als 1012 calorieën, oftewel 4,184 · 1012 J.

Indertijd is als volgt een definitie opgesteld: TNT heeft een molaire massa van 227,1 g/mol en levert 250 kcal/mol energie op (ten tijde van de definitie werd nog niet met joules gerekend, maar met calorieën). Hieruit volgt een energiedichtheid van ca. 1100 kcal/kg oftewel 4,6 MJ/kg. Voor het gemak is dit voor de definitie van een kiloton TNT afgerond naar 1000 kcal / kg[1] hetgeen oplevert 1 · 1012 cal oftewel 4,184 · 1012 J. Gevolg van deze afronding is dat een kilo TNT een explosieve energie heeft van niet 1 maar 1,1 kg TNT-equivalent.

Gebruikte eenheden zijn de kiloton (kT), megaton (MT) en gigaton (GT). Om verwarring met massa te vermijden worden de TNT-equivalenten geschreven met hoofdletter T, dus MT en niet Mt.

Voorbeelden


Het TNT-equivalent van vuurwerk is minder dan een gram. Springladingen die bij terroristische aanslagen gebruikt worden hebben een explosieve energie die ligt tussen 0,5 en 1000 kg TNT. Een ondergrondse explosie van een kiloton TNT veroorzaakt aan het aardoppervlak een beving van ca. 4 op de schaal van Richter. De atoombom die in 1945 boven Hiroshima ontplofte had een energie van ca. 15 tot 20 kT TNT. Het totaal van alle conventionele bommen die in de Tweede Wereldoorlog op steden werden geworpen wordt geschat op 2 megaton. In 1961 liet de Sovjet-Unie de zwaarste waterstofbom uit de geschiedenis exploderen, bekend als de Tsar Bomba; de explosieenergie was ca. 50 megaton. Bij de ontploffing van de meteoriet boven Tsjeljabinsk op 15 februari 2013 kwam volgens schattingen van NASA een energie vrij van 500 kiloton TNT (25 tot 40 × de kracht van de atoombom boven Hiroshima)

Andere factoren


Behalve de vrijkomende energie is ook de tijd waarin die energie vrijkomt van belang. Ter verduidelijking: de energie-inhoud van hout is drie keer zo hoog als van TNT. Desondanks is de "explosiekracht" van hout (bij het verbranden) klein, omdat het vermogen, dus de vrijkomende energie per tijdseenheid, zeer veel kleiner is. Dit wordt met een corrigerende factor in aanmerking genomen. Die wordt bepaald door vergelijking van de drukgolven die de springstoffen genereren met die van TNT. Voor hout levert dit een correctiefactor op die vrijwel gelijk is aan nul.

Verder volgt uit de explosieve energie niet hoe veel kortdurende en langdurige ioniserende straling door de explosie ontstaat.

Andere springstoffen vergeleken met TNT


Vergelijkende tabel met omrekenfactoren voor chemische springstoffen naar TNT-equivalent:

Springstof Omrekenfactor
buskruit 0,25 tot 0,4
flashkruit 0,45
ammoniumnitraat 0,5
dynamiet/ballistiet/cordiet 0,8
Amatol 0,85
TNT 1,1
HMX 1,1
nitroglycerine 1,2
HMTD 1,25
C-4 1,3
RDX/hexogeen/cycloniet 1,5
Semtex 1,6
PETN 1,7
HNIW/CL20 1,9
ONC/Sorguyl 2,1
chloraatspringstoffen 2,2

Andere meetmethoden en meeteenheden


Naast het TNT-equivalent bestaan nog de meetmethode van Trauzl en de Sand-test.

Externe links











Categorieën: Niet-SI-eenheid | Energie-eenheid




Staat van informatie: 28.09.2021 10:32:56 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.