Spraak


Spraak is het geheel aan talige klanken die door het menselijk lichaam met behulp van lucht uit de longen, de stem en het spraakkanaal worden voortgebracht. Gesproken taal is een belangrijk communicatiemiddel tussen mensen.

Inhoud

Spraak als proces


Spraak is een van de manieren waarop taal kan worden gebruikt. Bij spraak gaat het zowel om het produceren van gesproken woorden en zinnen (spraakproductie) als het begrijpen van gesproken woorden en zinnen (spraakperceptie). Een later in de ontwikkeling aangeleerde manier om taal te produceren of begrijpen en bovendien vast te leggen, is het schrift.

Spraakproductie en spraakperceptie


Basiselementen van spraak zijn woorden met een bepaalde klank en betekenis. Spraakproductie impliceert vanuit de spreker gezien het vertalen van gedachten in zinnen en woorden en uiteindelijk in een reeks klankpatronen die door het vocale apparaat worden voortgebracht. Het begrijpen van gesproken taal staat bekend als spraakperceptie. Gesproken taal produceert in het gehoororgaan van de luisteraar mechanische trillingen die uiteindelijk in het brein worden vertaald tot woorden en zinnen met een bepaalde betekenis. Spraak is uniek voor de mens. Hoewel er voorbeelden zijn van associatief spraakgebruik bij dieren[1] valt het te bewijfelen of daarbij ook sprake is van inzicht in de structuur van taal.[2]

Spraak en hersenen


Twee gebieden van de hersenen worden met spraak in verband gebracht. Het begrijpen van spraak wordt geassocieerd met het centrum van Wernicke in de linker slaapkwab. Dit gebied werd in 1874 door de Duitse neuroloog Carl Wernicke ontdekt. Beschadigingen in dit gebied leiden voornamelijk tot problemen met het begrijpen van gesproken taal, maar niet per se tot verstoring van het spreken zelf. Taalproductie wordt daarentegen gecontroleerd door het centrum van Broca, in de linker frontale kwab. Dit gebied werd ontdekt door de Franse neuroloog Paul Broca (1824-1880). Beschadigingen in dit gebied leiden vooral tot stoornissen in de spraakproductie, zoals langzaam spreken of spreken in telegramstijl. Maar ook het begrijpen van complexe zinnen blijkt minder goed te gaan.

Spraakaspecten


De menselijke spraak heeft meerdere aspecten.

Prosodie


Een belangrijk aspect van gesproken taal is prosodie: het gebruik van veranderingen in intonatie, ritme en klemtonen. Hiermee kan aan gesproken taal een bijzondere expressie worden gegeven. Door middel van intonatie kan bijvoorbeeld een bevestigende zin van een vragende zin worden onderscheiden. Zoals, 'wij gaan vandaag schaatsen' (aan het eind dalende toon) en 'wij gaan vandaag schaatsen?' (aan het eind stijgend toon).

Spraak- en taalstoornissen


Brocapatiënten kampen vaak met problemen in het produceren, maar ook het begrijpen van zinnen. Het laatste speelt vooral bij het begrijpen van grammaticaal complexe zinnen zoals: 'Het meisje wordt door de jongen geslagen'. Ook hebben zij moeite met de prosodie. Mogelijk komt dit omdat bij hen de spraak vaak langzaam en houterig verloopt. Bekende spraakstoornissen zijn stotteren en slissen.

Zie ook


Literatuur











Categorieën: Spraak | Fonetiek | Mondelinge communicatie | Taal




Staat van informatie: 23.10.2021 03:09:59 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.