Scandium


Scandium
1 18
1 H 2 Periodiek systeem 13 14 15 16 17 He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
6 Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra ↓↓ Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
 
Lanthaniden La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Actiniden Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Scandium
Algemeen
Naam Scandium
Symbool Sc
Atoomnummer 21
Groep Scandiumgroep
Periode Periode 4
Blok D-blok
Reeks Overgangsmetalen
Kleur Zilvergeel
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 44,956
Elektronenconfiguratie [Ar]3d1 4s2
Oxidatietoestanden +3
Elektronegativiteit (Pauling) 1,36
Atoomstraal (pm) 162
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 633,09
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1234,99
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2388,67
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 2989
Smeltpunt (K) 1812,2
Kookpunt (K) 3021
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 14,1
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 314,2
Kristalstructuur Hex
Molair volume (m3·mol−1) 15,04
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 600
Elektrische weerstandΩ·cm) 61
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 15,8
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal    Scheikunde

Scandium is een scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal.

Inhoud

Ontdekking


In 1869 voorspelde Dmitri Mendelejev op basis van zijn tabel het bestaan van scandium en hij noemde het 'ekaboron' omdat het element in zijn tabel onder boor stond. Tien jaar later waren de Zweedse chemicus Lars Fredrik Nilson en zijn team met behulp van spectraalanalyse op zoek naar lanthaniden toen zij stuitten op scandium.[1] Rondom die tijd kwam ook Per Teodor Cleve tot dezelfde ontdekking. Scandium heeft de naam te danken aan de eerst genoemde ontdekker (scandia is de Latijnse naam voor Scandinavië). Pas in 1960 bleek men in staat om op grote schaal zuivere scandium te winnen.

Toepassingen


Omdat het vrij lastig is om scandium te isoleren, wordt dit element weinig toegepast in de industrie, maar het is essentieel bij het produceren van lcd-tv's en mobiele telefoons. Als scandiumoxide (Sc2O3) wordt het soms gebruikt voor lampen met hoge intensiteit. Andere voorkomende toepassingen zijn:

Opmerkelijke eigenschappen


Scandium lost slecht op in zuren. Het is zelfs bestand tegen 50% oplossingen van salpeterzuur en 48% fluorzuur.

Verschijning


Scandium komt voor in zeldzame mineralen die soms in Scandinavië en Madagaskar gevonden worden, vaak samen met yttrium of lanthaniden. Op Aarde komt het alleen in sporen voor, maar op de Zon en andere sterren komt scandium in hogere concentraties voor.

Isotopen


Zie Isotopen van scandium voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Stabielste isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
45Sc 100 stabiel met 24 neutronen
46Sc syn 83,79 d β 2,367 46Ti
47Sc syn 3,3492 d β 1,992 47Ti

Van scandium is één stabiele isotoop bekend. Daarnaast zijn er een aantal radioactieve isotopen die alleen op kunstmatige basis gefabriceerd kunnen worden. Al deze isotopen hebben korte halveringstijden, meestal minder dan een paar uur.

Toxicologie en veiligheid


In poedervorm is scandium brandbaar.

Externe links











Categorieën: Scandium | Elementenlijst




Staat van informatie: 25.09.2021 05:24:17 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.