Samisch


Samisch
Sámegiella
Gesproken in Noorwegen, Zweden, Finland, Rusland (Kola-schiereiland)
Sprekers ca. 20.000
Taalfamilie
Alfabet Latijns, Cyrillisch
Officiële status
Officieel in
officiële minderheidstaal in een gedeelte van Noorwegen, Zweden en Finland
Taalorganisatie Samisk språkråd (Noorwegen)
Taalcodes
ISO 639-1 -
ISO 639-2 smi
ISO 639-3 -
Portaal    Taal

Samisch (Sámegiella) (ook Saami of Sami) is de verzamelnaam voor de talen die door de Samen in het noorden en midden van Noorwegen en Zweden, het noorden van Finland en het noordwesten van Rusland (het Kola-schiereiland) worden gesproken.

De benaming Laps wordt door de sprekers zelf als denigrerend opgevat en is vrijwel geheel uit het hedendaagse taalgebruik van Scandinaviërs en uit de vaktaal van taalkundigen verdwenen.[bron?]

Samisch is een officieel erkende minderheidstaal in Noorwegen (in 13 gemeenten waaronder Kautokeino, Karasjok, Kåfjord, Nesseby, Sør-Varanger en Tana), in Finland (in Enontekiö, Inari, Sodankylä en Utsjoki) en in Zweden (in 19 gemeenten waaronder Arvidsjaur, Berg, Härjedalen, Östersund, Arjeplog, Gällivare, Jokkmokk en Kiruna). Het Samisch komt er voor bij de openbare omroepen (NRK Sápmi[1] in Noorwegen, SVT Sápmi[2] in Zweden, YLE Sápmi[3] in Finland), op bewegwijzering, op plaatsnaamborden en in officiële plaatsnamen.[4]

Het Samisch behoort tot de Finoegrische talen. Om politiek-culturele redenen wordt het vaak als één taal behandeld, maar taalkundig gezien gaat het om verschillende talen of taalvarianten die niet allemaal onderling verstaanbaar zijn. Er zijn 11 varianten van het Samisch; zes daarvan zijn levende talen met een eigen schrift:

De talen Akkala-Samisch, Kainuu-Samisch en Kemi-Samisch zijn uitgestorven.

Schrift


De meeste Samische talen gebruiken het Latijnse alfabet, uitgebreid met extra letters:

Noord-Samisch: Áá Čč Đđ Ŋŋ Šš Ŧŧ Žž
Inari-Samisch: Áá Ââ Ää Čč Đđ Šš Žž
Skolt-Samisch: Áá Ââ Čč Ʒʒ Ǯǯ Đđ Ǧǧ Ǥǥ Ǩǩ Ŋŋ Õõ Šš Žž Åå Ää
Lule-Samisch (Zweden): Áá Åå Ńń Ää
Lule-Samisch (Noorwegen): Áá Åå Ńń Ææ
Zuid-Samisch (Zweden): Ää Öö Åå
Zuid-Samisch (Noorwegen): Ææ Øø Åå

Het Kildin-Samisch gebruikt een uitgebreide versie van het cyrillische alfabet: Аа Ӓӓ Бб Вв Гг Дд Ее Ёё Жж Зз Ии Йй Ӣӣ Кк Лл Ӆӆ Мм Ӎӎ Нн Ӊӊ Ӈӈ Оо Пп Рр Ҏҏ Сс Тт Уу Фф Хх Цц Чч Шш Щщ Ъъ Ыы Ьь Ҍҍ Ээ Ӭӭ Юю Яя Јј Ѣѣ.

Afbeeldingen


Referenties



Zie de Noord-Samitalige uitgave van Wikipedia.
Zie de categorie Samisch van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Bedreigde taal | Fins-Oegrische taalfamilie | Natuurlijke taal | Taal in Finland | Taal in Noorwegen | Taal in Rusland | Taal in Zweden | Samisch




Staat van informatie: 21.06.2021 12:30:49 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.