Oude Griekenland


Het woord 'oud-Grieks' verwijst naar het oude Griekenland. Voor de taal, zie Oudgrieks.
Geschiedenis van Griekenland



Portaal   Griekenland
Portaal   Geschiedenis

Het oude Griekenland (Oudgrieks: Ἑλλάς; Latijn: Græcia) was een cultuurregio op het Balkanschiereiland en op de eilanden in de Egeïsche Zee, waaraan sinds 3000 v.Chr. rijke hoogstaande culturen voorafgingen, zoals de Minoïsche en de Myceense beschaving. Met het oude Griekenland worden voor de periode na de duistere eeuwen, toen Indo-Europeanen de regio binnen sijpelden, alle gebieden bedoeld, waar men Grieks sprak.

Inhoud

Geschiedenis


Zie Geschiedenis van Griekenland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De geschiedenis van Griekenland is lang en complex. Na de rijke hoogstaande culturen van de Minoïsche, Myceense en Cycladische beschaving viel het oude Griekenland in de duistere eeuwen, waarin de basis zou worden gelegd voor de ons de bekendste klassieke periode. De duistere eeuwen gingen over in de Archaïsche periode (800–480 v.Chr.), waarin de klassieke oud-Griekse staatsvorm van de polis tot ontwikkeling kwam. Twee van de grootste wiskundigen, Thales van Milete en Pythagoras leefden al in deze periode.

De klassieke periode (circa 500–323 v.Chr.) wordt beschouwd als de bloeiperiode van de poleis met als voornaamste gebeurtenissen de oorlogen die het oude Griekenland op de rand van de afgrond brachten: de Perzische Oorlogen en Peloponnesische Oorlog, maar ook was het de tijd van de drie filosofen die het westerse denken blijvend zouden beïnvloeden: Socrates, Plato en Aristoteles. Ook theater, poëzie, retoriek, geschiedschrijving, militaire strategie, architectuur, beeldhouwkunst, natuurwetenschap en, in iets mindere mate de wiskunde, maakten een creatieve fase door, die in veel opzichten tot op de dag van vandaag relevant is, of althans niet in vergetelheid geraakt. Er zijn aanwijzingen dat ook de schilderkunst en de muziek belangwekkend zijn geweest, maar die zijn vrijwel geheel verloren gegaan.

De hellenistische periode (323 v.Chr.–146 v.Chr.), zou een mengcultuur voortbrengen die zich verbreidde vanuit Hellas in het gebied dat nu het Midden-Oosten heet; de poleis gingen op in Diadochenrijken die ontstonden na de onverwachte en vroege dood van Alexander de Grote, in 323 v.Chr.. De wiskunde bereikte in die periode hoogtepunten met Archimedes en Euclides. Door de oorlogen die de hellenistische vorsten van het oude Griekenland voerden met het opkomende Rome, kwam het oude Griekenland in 146 v.Chr. geheel onder Romeins bestuur, dat tot 395 na Chr. zou duren. Er ontstonden de Romeinse provinciae Macedonia, Achaea en Kreta. Met het uitdoven van de heidense cultuur en het voortleven van het Romeinse Rijk in het christelijke Griekssprekende Byzantijnse Rijk, maakte het oude Griekenland plaats voor een gekerstend Byzantijns Griekenland.

Taal en schrift


Zie Oudgrieks en Griekse alfabet voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Voor de oude Grieken was het onderscheid tussen zij die Grieks spraken en zij die geen Grieks spraken van belang: ze noemen anderstaligen barbaren. Hiermee doelden zij vooral op het murmeltaaltje van de hen bekendste niet-Griekssprekenden: de Perzen, de erfvijanden van het oude Griekenland. Hoewel de oudere Minoïsche en Myceense beschaving al een schrift kenden, respectievelijk het Lineair A en B, ging dit tijdens de duistere eeuwen verloren. Daarom gebruikten de oude Grieken om hun Indo-Europese taal te schrijven een alfabet dat ze overnamen van de Feniciërs en aanpasten naar de vereisten van hun taal.

Geografie


Zie Geografie van Griekenland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zoals gezegd was de regio die wij bestempelen als het oude Griekenland gelegen op het Balkanschiereiland en op de eilanden in de Egeïsche Zee, maar zou het zich na de duistere eeuwen uitbreiden over de hele Grieks-sprekende wereld. Men duidde dit uitgestrektere gebied dan ook vaak met de naam Magna Graecia aan, 'Groot Griekenland', dat zich over het gehele Middellandse Zeegebied uitstrekte. Met Magna Graecia wordt ook vaak alleen het zuiden van Italië en Sicilië bedoeld in de tijd van het oude Griekenland.

Kunst en cultuur


Zie oud-Griekse kunst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De oud-Griekse kunst wordt over het algemeen door kunsthistorici gedefinieerd als kunst die in de Grieks-sprekende wereld werd vervaardigd tussen ongeveer 1050 v.Chr. en 27 v.Chr. De kunst van de Myceense beschaving, die van ongeveer 1600 v.Chr. tot ongeveer 1200 bloeide, wordt hier doorgaans niet onder begrepen: ondanks het feit dat de dragers van de Myceense cultuur een Grieks dialect spraken, daar er weinig of geen continuïteit tussen deze kunst en de latere Griekse kunst was. De oud-Griekse kunst laat men eindigden met de inlijving van Griekenland in het Romeinse Rijk. Dit is een redelijk rigide indeling, die soms moet worden doorbroken om de samenhang tussen de verschillende beschavingen die het oude Griekenland heeft gekend aan te tonen.

Maatschappij


De oud-Griekse maatschappij is moeilijk als geheel te behandelen, daar ze van polis tot polis verschilde. Toch kende men enkele gemeenschappelijke kenmerken, waaronder juist de polis zelf. Slavernij kwam in het oude Griekenland overal voor. De Panhelleense Spelen, zoals de Olympische Spelen te Olympia, waren een uitdrukking van de Griekse agonale of wedijverende geest. Het was in de oud-Griekse godsdienst dat de Grieken zich ook vaak verbonden zagen door hun gezamenlijke mythologie.

Zie ook: oud-Griekse huwelijk, oud-Griekse huis, Sport in het oude Griekenland

Oud-Griekse leger

Zie oud-Griekse leger voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het oud-Griekse leger verschilde weliswaar van polis tot polis maar werd gedurende de Klassieke periode gekenmerkt door hoplieten in falanxformatie. Later zouden de lichtgewapende peltasten de centrale rol van de hoplieten overnemen. De Atheense Grieken noemden de legeraanvoerder ὁ στρατηγος en de soldaat ὁ στρατιωτης. Het oud-Griekse leger mag niet gezien worden als het leger van één territoriale staat. Elke Griekse polis bezat haar eigen leger, en deze legers vochten de onderlinge strijd tussen de Grieken uit. Maar daarnaast verenigden de Grieken zich ook in militaire verbonden zoals de Peloponnesische Bond of Delisch-Attische Zeebond. De oorlogstechnieken van de verschillende poleis leken erg op elkaar, zij het dat sommige poleis erin slaagden op een bepaald vlak van de oorlogsvoering de andere poleis voor te blijven.

Oud-Griekse godsdienst

Zie oud-Griekse godsdienst voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De oud-Griekse godsdienst verbond de Grieken, maar verdeelde hen ook. Hoewel de Grieken bijeenkwamen voor religieuze feesten, mythologische verhalen deelden en vaak dezelfde goden eerden, kende elke polis haar eigen godheid en rites.

Tijdlijn


Literatuur


Externe links


Zie de categorie Ancient Greece van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Griekse oudheid




Staat van informatie: 18.03.2022 01:03:17 CET

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.