Nominatief


Naamvallen
Abessief
Ablatief (zesde naamval)
Absolute naamval
Absolutief
Accusatief (vierde naamval)
Adessief
Adverbialis
Algemene Latijnse vervoegingen en verbuigingen
Allatief
Apudessief
Associatief
Aversief
Benefactief
Causalis-finalis
Causatief
Comitatief
Datief (derde naamval)
Delatief
Dieptecasus
Distributief
Elatief
Ergatief
Essief
Exessief
Factitief
Genitief (tweede naamval)
Illatief
Inessief
Instructief
Instrumentalis (achtste naamval)
Intratief
Locatief (zevende naamval)
Multiplicatief
Nominatief (eerste naamval)
Objectief
Obliquus (Hindi)
Obliquus
Partitief
Pegatief
Pertingent
Prepositionalis
Prolatief
Sociatief
Sublatief
Superessief
Temporalis
Terminatief
Translatief
Vocatief (vijfde naamval)

De nominatief (Latijn casus nominativus, afgeleid van nominare = benoemen) is de naamval die onder andere het grammaticale onderwerp van een zin of zinsnede aangeeft. Anders gezegd: de nominatief geeft aan wie de handeling verricht die met het werkwoord uitgedrukt wordt.

De nominatief geldt als de grondvorm van namen en woorden, de vorm waarmee deze in het woordenboek staan (niet te verwarren met de woordstam). In de gangbare telling van naamvallen wordt de nominatief daarom ook aangeduid als de eerste naamval.

In het hedendaagse Nederlands is er nog slechts bij een beperkt aantal woorden een verschil tussen de nominatief en andere naamvallen. Bij de meeste persoonlijke voornaamwoorden staat een nominatiefvorm (ik, jij, gij, hij, zij, wij, meervouds-zij, echter niet u, het en jullie) tegenover de objectsvormen mij, jou, u (als objectsvorm van gij), hem, haar, ons en hun/hen. Bij andere woordsoorten (lidwoord, bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord) komt hetzelfde onderscheid nog voor in sommige oude zegswijzen, zoals op den duur en van goeden huize komen.

De nominatieven worden gebruikt als onderwerp van de zin:

De objectsvormen worden gebruikt als lijdend of meewerkend voorwerp en na een voorzetsel:

Ook het naamwoordelijk deel van het gezegde staat in de nominatief:

Een bijzonder geval treedt op wanneer het werkwoord overgankelijk is en in de lijdende vorm gezet wordt. In dat geval wordt het oude lijdend voorwerp het nieuwe onderwerp en het komt daarmee in de nominatief te staan. Het oude onderwerp, wordt voorzien van het het voorzetsel door. Het wordt daarmee een voorzetselvoorwerp dat ook in de objectvorm komt te staan.

In veel Indo-Europese talen werd oorspronkelijk geen voorzetsel (door) gebruikt, maar werd deze functie in de zin door een eigen naamval weergegeven, de instrumentalis. In een aantal Slavische talen, zoals het Russisch, is dat nog steeds zo.

Er zijn ook talen waarin deze omzetting van nominatief naar instrumentalis niet plaats heeft, zoals het Baskisch. Men spreekt dan van een ergatief. Vermoed wordt dat ook het Indo-Europees voordat het latere stelsel naamvallen zich volledig had ontwikkeld, een ergatief-taal is geweest.

Dat in de Indo-Europese talen ook het naamwoordelijk deel van het gezegde na een koppelwerkwoord in de nominatief staat, is in het Duits nog goed te zien:

Men vermoedt dat in het Proto-Indo-Europees de nominatief ontstaan is doordat aan de vocatief van het woord – het losse woord buiten zinsverband – een uitgangs-s werd toegevoegd, meestal met een verbindingsklinker ertussen. In het Latijn is dat in sommige gevallen nog goed te zien:

vocatief: Paule! (Paul!)
nominatief: Paulus lavat. (Paul wast)

In veel Indo-Europese talen is het verschil tussen vocatief en nominatief geleidelijk verdwenen en wordt nu voor beide dezelfde vorm gebruikt. Er zijn uitzonderingen: bijvoorbeeld het Tsjechisch en (bij woorden eindigend op -us) het Latijn.

Op naam


In het Vlaams betekent nominatief ook "op naam", bijv. bij een vervoerbewijs.[1]










Categorieën: Naamval | Naamval in het Latijn




Staat van informatie: 28.09.2021 07:47:09 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.