Molybdeen


Molybdeen / Molybdenium
1 18
1 H 2 Periodiek systeem 13 14 15 16 17 He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
6 Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra ↓↓ Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
 
Lanthaniden La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Actiniden Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Molybdeen
Algemeen
Naam Molybdeen / Molybdenium
Symbool Mo
Atoomnummer 42
Groep Chroomgroep
Periode Periode 5
Blok D-blok
Reeks Overgangsmetalen
Kleur Grijs
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 95,95
Elektronenconfiguratie [Kr]4d5 5s1
Oxidatietoestanden +4, +6
Elektronegativiteit (Pauling) 2,24
Atoomstraal (pm) 139
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 684,32
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1588,20
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2620,57
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 10280
Hardheid (Mohs) 5,5
Smeltpunt (K) 2890
Kookpunt (K) 4900
Aggregatietoestand Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 32,0
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 598,0
Kristalstructuur k.r.g., bij kamertemp.
Molair volume (m3·mol−1) 9,41·10−6
Geluidssnelheid (m·s−1) 6190
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 250
Elektrische weerstandΩ·cm) 5,34
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 139
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal    Scheikunde

Molybdeen is een chemisch element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal.

Inhoud

Ontdekking


In 1778 was de Zweedse chemicus Carl Wilhelm Scheele in staat om molybdeenoxide te isoleren uit mineralen. Vier jaar later isoleerde de Zweedse geoloog Peter Jacob Hjelm voor het eerst elementair molybdeen door het oxide te reduceren met koolstof.

De naam molybdeen komt van het Griekse Μόλυβδος, molybdos en is te vertalen als op lood lijkend.

Toepassingen


Ongeveer 70% van al het wereldwijd geproduceerde molybdeen wordt in legeringen gebruikt, zoals in hastelloy. Molybdeen bevattend staal is aanmerkelijk sterker, corrosiebestendiger en beter bestand tegen temperatuurwisselingen dan normaal staal. Om die redenen vindt er veel toepassing van molybdeen plaats in raketmotoren en chemische pijpleidingen. Behalve als legeringselement wordt molybdeen in de chemie toegepast en slechts een paar procent wordt voor molybdeenmetaal gebruikt. Andere toepassingen van molybdeen zijn:

Opmerkelijke eigenschappen


Het smeltpunt van bijna 2900 K is een van de hoogste die bij zuivere elementen wordt aangetroffen. Molybdeen is een essentieel sporenelement, een voedingsstof voor planten[1][3] en komt voor in sommige enzymen zoals xanthine-oxidase.

Verschijning


Hoewel molybdeen in verschillende mineralen wordt aangetroffen zoals molybdeniet, powelliet en wulfeniet, is alleen molybdeniet commercieel aantrekkelijk. Molybdeniet, ook wel molybdeenglans geheten, wordt als zodanig gewonnen maar komt ook vrij als bijproduct van de koperwinning. Het gehalte zuivere molybdeen in het erts varieert van 0,01 tot 0,5%. De belangrijkste molybdeenmijnen zijn te vinden in de Verenigde Staten en China.

Maanmonsters die met de Russische Loena 24-missie terugkwamen naar de aarde bevatten zuiver molybdeenmetaal.

Isotopen


Zie Isotopen van molybdeen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Stabielste isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
92Mo 14,84 stabiel met 50 neutronen
93Mo syn 4,0·103 j EV 2,893 93Nb
94Mo 9,25 stabiel met 52 neutronen
95Mo 15,92 stabiel met 53 neutronen
96Mo 16,68 stabiel met 54 neutronen
97Mo 9,55 stabiel met 55 neutronen
98Mo 24,13 stabiel met 56 neutronen
99Mo syn 65,94 u β 1,357 99Tc
100Mo 9,63 1,2·1019 j 2β 3,034 100Ru

Van molybdeen komen zes stabiele en ongeveer 25 radioactieve isotopen voor. Het overgrote deel van de instabiele isotopen heeft halveringstijden in de orde van seconden. 100Mo heeft echter een halveringstijd van 1,2·1019 jaar. In de isotopenindustrie wordt 99Mo gebruikt bij de productie van 99Tc.

Toxicologie en veiligheid


Poedervormig molybdeen en veel molybdeenverbindingen zijn in geringe mate giftig, maar vergeleken met de meeste andere zware metalen zijn er relatief grote hoeveelheden nodig voordat er schadelijke gevolgen optreden. Directe vergiftiging zal met molybdeen vrijwel niet voorkomen omdat daarvoor te grote hoeveelheden nodig zijn.

Externe links


Noten


  1. a b CR Hammond CRC Handbook of Chemistry and Physics, 56, CRC Press, blz B-23
  2. A process for the production of no-carrier added 99Mo , Europees patent EP2301041 (A1)
  3. Koch Eurolab. Molybdeen , 5 januari 2009









Categorieën: Molybdeen | Elementenlijst | Mineraal en sporenelement




Staat van informatie: 08.04.2022 04:53:17 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.