Materie


Materie of stof is een verzamelbegrip voor datgene waaruit het waarneembare universum is opgebouwd; waarneembaar in die zin dat materie massa heeft en ruimte inneemt. Een ruimte waarin geen materie aanwezig is wordt in de natuurkunde een vacuüm genoemd. Het woord 'materie' komt van het Latijnse 'materia', dat weer terug te voeren is op 'mater', moeder.

Inhoud

Natuurkundige opvatting van materie


Volgens de natuurkunde bestaat materie uit fermionen. Dat zijn deeltjes die gekenmerkt worden door een halftallige spin, zoals elektronen, muonen, protonen en neutronen. Elementaire bosonen, die de kracht overbrengende deeltjes zijn, zoals het foton en het gluon, zijn dus geen materie, hoewel ze wel energie bezitten en soms ook massa.

In de relativiteitstheorie worden massa en energie aan elkaar gelijkgesteld, in die zin dat massa in energie kan worden omgezet (annihilatie) en omgekeerd energie in massa. Massa en energie zijn volgens deze theorie dus uitwisselbare begrippen.

Natuurkundige verschijningsvormen van materie


Materie kan diverse aggregatietoestanden aannemen, afhankelijk van temperatuur en druk:

De scheikundige benadering van materie


Materie wordt in de scheikunde als volgt onderverdeeld:

Levende en levenloze materie op aarde, en hun recycling


Alle levende organismen op aarde behoren tot de levende materie. Van eencelligen als bacteriën, microscopische schimmels en fytoplankton tot de oerwouden, en het overige planten- en dierenrijk. Meercellige organismen bestaan uit verschillende celweefsels. Organismen, of levende materie, zijn onderhevig aan stofwisseling: er vindt een constante uitwisseling van materie met de omgeving plaats. De fotosynthese is het biochemische stofwisselingsproces waarmee planten en andere autotrofen anorganische stoffen (water en kooldioxide) omzetten in het organische glucose, en vervolgens ook andere biomoleculen, waarvan alle heterotrofe organismen via verschillende voedselketens afhankelijk zijn. Biomassa omvat alle levende én afgestorven levende materie. Afgestorven levende materie of organische stof is onderhevig aan biologische afbraak. Levende materie is daarmee een onderdeel van de voedingsstoffenkringloop. De overige, levenloze, natuur omvat alle gesteenten, het water in de oceanen en in de poolijskappen, en de gassen waaruit de aardatmosfeer bestaat. De waterkringloop is medebepalend voor de weersverschijnselen. Op geologische tijdschaal is er ook sprake van een gesteentekringloop. De koolstofkringloop tenslotte, maakt deel uit van zowel de voedingsstoffenkringloop (biomoleculen) als van de gesteentekringloop (carbonaten).

Materie in de filosofie


De filosofische stroming die de werkelijkheid beschouwt als voornamelijk of uitsluitend bestaande uit materie, wordt materialisme genoemd.

Geschiedenis


Het is niet zo dat materie over de hele geschiedenis op dezelfde manier werd geïnterpreteerd. De eerste omschrijving gebeurde reeds in de 4de eeuw voor Christus door de Griekse filosoof Democritus; hij zei namelijk:

"...alle stoffen zijn opgebouwd uit kleine starre bolletjes..."'

Hij noemde deze bolletjes atomen (in de betekenis van niet-deelbaar). De Griekse filosoof Aristoteles liet de opvatting van Democritus echter compleet vallen en stapte weer over naar die van Empedocles. Hij stelde dat alle stoffen uit de 4 elementen zijn opgebouwd, aarde (droog en koud), water (nat en koud), lucht (nat en warm) en vuur (droog en warm). In de 17e eeuw durfde Robert Boyle de opvatting van Aristoteles in twijfel te trekken. Hij greep terug naar het deeltjesmodel van de materie en verkondigde de overtuiging dat elke materie bestaat uit deeltjes, die zich met elkaar verbinden tot moleculen. De verschijnselen die hierdoor verklaard kunnen worden zijn steeds talrijker geworden, zodat deze theorie algemeen aanvaard wordt. Nieuwe ontdekkingen hebben deze opvatting niet meer doen wankelen. Er kwam echter wel een verplichting om de verschillende bouwstenen van de stof te onderscheiden.

Zie ook


Zie de categorie Matter van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Natuurwetenschappen | Natuurkunde | Wetenschapsgeschiedenis | Oud-Griekse filosofie




Staat van informatie: 16.10.2021 05:49:00 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.