Lambertcoördinaten - nl.LinkFang.org

Lambertcoördinaten


Het lambertcoördinatensysteem omvat het geografisch projectiesysteem dat wordt gehanteerd door het NGI, het Nationaal Geografisch Instituut van België, en het bijbehorende vlakke cartografische coördinatensysteem dat gebruikt wordt voor cartografie en in geografische informatiesystemen (GIS) zoals het kadaster.

De lambertprojectie is een hoekgetrouwe kegelprojectie, waardoor het (snijdende) landoppervlak tussen twee breedtecirkels met een minimale fout kan worden geprojecteerd op een plat vlak (een opengerolde kegel). Dit laat toe om heel nauwkeurige topografische kaarten[1] te maken. De grootste nauwkeurigheid is in de omgeving van de gekozen snijdende breedtecirkels. Enkel op deze breedtecirkels is de longitudinale afstand op de kaart exact (de kegelprojectie is immers snijdend met de betreffende breedtecirkel). Hoe verder weg van de breedtecirkels, hoe groter de projectiefout. Afstanden en oppervlaktes worden aldus benaderd. De absolute fout is in de orde van 10 cm/km. De lambertprojectie is dus speciaal geschikt voor kleinere landen zoals België en Nederland.

Ieder land heeft zijn eigen geografisch systeem, afhankelijk van zijn geografische ligging, vorm en grootte. De oorsprong van het vlakke coördinatenstelsel wordt altijd gekozen ten zuidwesten van het betreffende land om negatieve coördinaten te vermijden. De eenheid wordt normaal genoteerd in m (of in km). Ieder land kiest een specifiek nulpunt om de getallen positief en voldoende klein te houden. Afstanden in vogelvlucht kunnen dan eenvoudig (en benaderend) worden berekend met de stelling van Pythagoras.

Het vlakke coördinatensysteem staat in contrast met het bolcoordinatensysteem WGS 84 (latitude, longitude, elevatie, LAT/LON, of gps-coördinaten). Wegens het universele gebruik van bolcoördinaten blijft de toepassing van de Lambertcoördinaten meestal beperkt tot de landmeetkunde.

Inhoud

Lambert 2008


In 2008 werd een vernieuwde projectie doorgevoerd. Voor België liggen de Lambert 2008-coördinaten tussen 520.000 en 800.000. Wegens een (fictieve) asverschuiving over 500 km liggen de Lambert72-coördinaten tussen 20.000 en 300.000 en is er dus geen vergissing mogelijk tussen beide coördinatenstelsels.

Het fundamenteel punt[2] (technische nulpunt) wordt bepaald door de keuze van de ellipsoïde, het projectie-referentiepunt en de plaatselijke geoïde; voor GRS 80 en het Lambert 2008-coördinatenstelsel ligt dit te Ukkel (in de tuin van de Koninklijke Sterrenwacht) op (lambertcoördinaat 649328,665262).

De hoogteligging (altitude) werd bij de Tweede Algemene Waterpassing (TAW; 1947, 1968, 2000) bepaald op 100,174 meter t.o.v. het gemiddelde laagtij te Oostende. Om deze coördinaat te bepalen werd gebruikgemaakt van een vertakt netwerk van geodetische punten en driehoeken verspreid over heel België.

De twee snijdende breedtecirkels liggen ongeveer 148 km (1°20') uit elkaar (voor België is 1° NB ≈ 111 km) en werden als volgt gekozen:

Historische projectiesystemen in België


Technisch zijn de Lambert 2005- en Lambert 2008-coördinaten vrijwel identiek; het grootste verschil is de verschuiving van de oorsprong over 499 km. Het Lambert 2005-systeem werd niet geïmplementeerd wegens mogelijke verwarring; een asverschuiving van 1 km ten opzichte van Lambert72 was hierbij een verkeerde keuze. Het Lambert72-systeem wordt door het NGI enkel nog gebruikt als historische referentie. Wegens de hogere nauwkeurigheid en zijn betere aansluiting met het gps-systeem wordt door het instituut aangeraden om enkel nog Lambert 2008-coördinaten te gebruiken. Het gebruik van Lambert72 is echter nog steeds zeer sterk ingeburgerd, omdat historische databanken, systemen en publicaties nog steeds gebruik blijven maken van deze coördinaten.[3]

De NGI-website biedt een rekenmodule voor de onderlinge conversie van Bonne/Delhambre, Lambert72, Lambert 2008 en WGS 84 coördinaten,[4] gebaseerd op de transformatieformules gepubliceerd door het NGI.[5]

Tevens heeft het NGI een handige viewer ter beschikking met technische referenties naar de Belgische geodetische punten.[6] Deze referentiepunten worden gebruikt voor grote landmeetkundige projecten die een grote nauwkeurigheid vergen. Geospatiale systemen, zoals QGIS, kunnen coördinatentransformaties uitvoeren.

Cartografische projectiesystemen in België
Projectie Geodetisch datum Ellipsoïde Kenmerken van de projectie
Bonnecoördinaten Delhambre/Bonne Ellipsoïde van Delhambre Werd oorspronkelijk gebruikt in Frankrijk. Werd tot het einde van de Tweede Wereldoorlog gebruikt door de geallieerden. Voor de conversie naar Lambert50: voor Ploegsteert 20 m bijtellen bij x en 935 m bij y (afwijkingen zijn plaatsgebonden: hoe verder van Frankrijk hoe kleiner de afwijking; zie NGI-transformatietabellen en rekenmodule)[7]
(niet gebruikt in België) ED50 (European Datum 1950) Ellipsoïde van Hayford (1924) Diende als referentie voor de NAVO gedurende de koude oorlog. ED50 en WGS 84 liggen in Nederland en België ongeveer 100 meter verschoven ten opzichte van elkaar.
Lambert50 Lambert 50 Werd gebruikt vanaf 1950. Het verschil met Lambert72 is overal minder dan 1 m.
Lambert72[5] Lambert 72,

BD72 (Belgian Datum 1972)

De oorsprong ligt ten noorden van Parijs in Mouy nabij Beauvais en Compiègne met als geografische coördinaten : 165,262 km ten zuiden en 149,328 km ten westen van Ukkel. Lambert72 is de basis voor de Belgische topografische kaarten sinds 1972.
Lambert 2005 ETRS89 (Europese Terrestrische Referentiesysteem 1989) GRS80 1 km verschoven (1000 bijtellen bij de Lambert72-coördinaten). Het werd nooit officieel gebruikt, maar is wel belangrijk omdat het gps-systeem WGS 84 gebruikt dat op enkele cm aansluit met GRS80.
Lambert 2008[5] BEREF[8] (Belgian Reference Frame) gebaseerd op ETRS89 De oorsprong werd 500 km verschoven om vergissingen te vermijden (500.000 bijtellen bij de Lambert72-coördinaten). Verbeterde precisie; kan 2 tot 20 m afwijken van de Lambert72-coördinaten.[9]

Belangrijke Belgische geodetische datums


De verschillende datums zijn tijdsafhankelijk wegens de continentendrift, door de vooruitgang van de techniek en wegens verschillen in internationale standaarden. Continentendrift heeft in principe geen impact op de coördinaten op het continent (behalve b.v. de geologische opstuwing van de Alpen, en de Himalya).

Toepassing in het spoorwegverkeer


De coördinaten van een punt hebben een grote impact op de zonnetijd. Tot 1892 had iedere buurtspoorweg zijn eigen zonnetijd. Het is pas sinds 1936 dat het Belgische spoorwegnet één enkele tijdsaanduiding heeft, vandaar de uitspraak "de klok staat op Zottegem...".[10] Wat zou het theoretische verschil zijn in zonnetijd tussen Oostende en Luik? De x-lambertcoördinaat van Oostende is 549.000; die van Luik is 736.000. Dus de longitudinale afstand tussen Oostende en Luik bedraagt ongeveer 187 km (= 736 - 549).

De longitudinale afstand op de 51° breedtegraad bedraagt ongeveer 70 km per 1° (zie geografische coördinaten).

De omwentelingssnelheid van de aarde bedraagt 360° per 24 uur, dit is 15° per uur, ofwel 4 minuten per graad. Over 187 km op de 51° breedtegraad betekent dat een verschil van 187 / 70 × 4 = 10'41" zonnetijd. Er is dus een tijdsverschil van ongeveer 11 minuten tussen Oostende en Luik.

Zie ook










Categorieën: Kaartprojectie | Geodesie | Navigatie | Cartografie | Geo-informatie | Geografie van België








Staat van informatie: 23.12.2020 08:14:28 CET

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-by-sa-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.