Kyrie (mis)


Het Kyrie (uitspraak Kie-rie-uh of Kie-rie-ee, Grieks: κύριε ἐλέησόν "Heer, heb medelijden")[1][2] is een (veelal gezongen) gebed in christelijke Kerkdiensten. In Nederland wordt het vooral in de rooms-katholieke mis en nauwelijks in protestantse diensten gebeden - in tegenstelling tot in het buitenland, waar het Kyrie door protestanten wel meestal een vast gebed is. Het wordt eerst gezongen door de priester of het koor en vervolgens beantwoord door de gelovigen. Veelal wordt het gebruikt in een gebed:

Kyrie Vertaling
Kyrie eleison "Heer, ontferm u (over ons)
Christe eleison Christus, ontferm u
Kyrie eleison. Heer, ontferm u."

Betekenis en gebruik


Kyrie (κύριε) is de vocativus of aangesproken vorm van het Griekse woord κύριος (kurios, "Heer"). Kyrie eleison betekent Heer, heb medelijden, vaak vertaald als Heer, ontferm U over mij. Het maakt deel uit van het ordinarium van de mis. De bekende gecomponeerde missen van Mozart, Bach en Camille Saint-Saëns en alle andere missen, bevatten een Kyrie. Het Kyrie bestaat standaard (al wijken sommige componisten hiervan af) uit driemaal drie aanroepingen, respectievelijk: Kyrie eleison (3x), Christe eleison (3x), Kyrie eleison (3x).

De oude Gregoriaanse melodie was bedoeld om afwisselend tussen koor en volk te zingen. Door de ingewikkeldheid van de muziek is dit een tijdlang op de achtergrond gebleven, totdat het met de invoering van het Kyriale Vaticanum (een der liturgische boeken van de Rooms-Katholieke Kerk, waarin de melodieën van de vaste delen van de mis - Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus, Agnus Dei - met nog enkele gezangen zijn opgenomen) van 1904 weer in gebruik is gekomen, in Nederland door de liturgische beweging van rond 1905, in Duitsland na het Eucharistische Congres van 1960.

Nadat op het Tweede Vaticaans Concilie in het document Sacrosanctum Concilium: Constitutie over de heilige Liturgie (4 december 1963) was besloten toestemming te geven de Mis naast het Latijn (en het Grieks) ook in de volkstaal te vieren, zijn er voor de Nederlandse en Belgische kerkprovincie veel moderne gezangen gecomponeerd, waarin een Celebrant of een voorzanger in samenzang met een koor of de gelovige gemeenschap het Heer ontferm U zingen. Ook verschenen veel schuldbelijdenissen waarin de woorden Heer ontferm U (over ons) voorkomen.

Orthodoxie


In de liturgie van de orthodoxe kerken zijn er Kyrie-litanieën, waarvan sommige in verschillende delen zijn onderverdeeld. Met een twaalfvoudig Kyrie eleison wordt elk uur van de Byzantijnse gebedstijden geopend, de kleine uren worden afgesloten met een veertigvoudig Kyrie eleison. In de Goddelijke Liturgie zingt men het drievoudige Kyrie eleison als reactie op de individuele aanroepingen van de Ektenieen. De Christe eleison is echter een westelijke uitbreiding en wordt niet gebruikt in de Byzantijnse liturgie.











Categorieën: Mis (liturgie) | Liturgie in de Rooms-Katholieke Kerk | Rooms-katholiek gebed | Liturgie | Gregoriaanse muziek




Staat van informatie: 27.09.2021 10:06:41 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.