Korrelgrootte (sediment)


De korrelgrootte of textuur is in de aardwetenschappen de diameter van de klasten in een sediment, bodem of sedimentair gesteente. Afhankelijk van deze korrelgrootte kunnen de klasten grind, zand, silt of klei worden genoemd.

Omdat zulke begrippen vrij vaag blijven zijn door een aantal sedimentologen classificaties opgesteld.

Inhoud

Internationale classificatie: NEN-EN-ISO 14688


NEN-EN-ISO 14688 bestaat uit twee delen. In deel 1 wordt de identificatie van grondsoorten behandeld. Deze wordt toegepast bij het macroscopisch beschrijven van grond, zoals dat bijvoorbeeld in het veld gebruikelijk is. Deel 2 zet de standaard voor de classificatie van grondmonsters zoals die op basis van in het laboratorium gemeten proeven wordt vastgesteld. Hiermee is het bij het opstellen van een plan voor grondonderzoek voor de opdrachtgever en voor de uitvoerende partij mogelijk om op eenduidige wijze specificaties voor het onderzoek op te stellen.

Voorheen werd de Nederlandse classificatie NEN 5104 gebruikt. Deze is in 2016 vervallen. De standaard voor classificatie van sediment is in Nederland vastgelegd in NEN 5104 (Geotechniek - Classificatie van onverharde grondmonsters). Deze norm is niet gelijk aan de hieronder beschreven Wentworth classificatie. De vele honderdduizenden beschrijvingen van sedimenten in grondboringen die zich in het archief van de Nederlandse geologische dienst bevinden, zijn volgens de classificatie van NEN 5104. Een korte beschrijving en uitleg geven Van der Meulen et al, 2003.

De Nederlandse korrelgrootte classificatie is als volgt:

Ondergrens Bovengrens Fractie
\({\displaystyle \geq }\) 630 mm - blokken
\({\displaystyle \geq }\) 200 mm 630 mm keien
\({\displaystyle \geq }\) 63 mm 200 mm stenen
\({\displaystyle \geq }\) 16 mm 63 mm Zeer grof grind
\({\displaystyle \geq }\) 5,6 mm 16 mm Matig grof grind
\({\displaystyle \geq }\) 2 mm 5,6 mm Fijn grind
\({\displaystyle \geq }\) 0,420 mm 2 mm Uiterst grof zand
\({\displaystyle \geq }\) 300 µm 420 µm Zeer grof zand
\({\displaystyle \geq }\) 210 µm 300 µm Matig grof zand
\({\displaystyle \geq }\) 150 µm 210 µm Matig fijn zand
\({\displaystyle \geq }\) 105 µm 150 µm Zeer fijn zand
\({\displaystyle \geq }\) 63 µm 105 µm Uiterst fijn zand
\({\displaystyle \geq }\) 2 µm 63 µm silt
- < 2 µm lutum

Classificatie volgens de Wentworthschaal


Een internationaal veel gebruikte classificatie is die van de Amerikaan J.A. Udden (1898). Deze schaal werd later (1922) door C.R. Wentworth uitgebreid en verfijnd, en wordt de Udden-Wentworthschaal, of Wentworthschaal genoemd. Naar W.C. Krumbein wordt de korrelgrootte soms uitgedrukt op een logaritmische schaal, volgens de vergelijking:

\({\displaystyle \phi =-\log _{2}{D}\,}\)

waarin

\({\displaystyle \phi }\) de Krumbein phi is;
\({\displaystyle D}\) de diameter van de klast in millimeter

Andersom kan voor elke phi de diameter worden gevonden met:

\({\displaystyle D=2^{-\phi }\,}\)
Krumbein φ Diameter
Wentworthklasse Nederlandse vertaling
< −8 > 256 mm boulder keien
−6 tot −8 64–256 mm cobbles stenen
−5 tot −6 32–64 mm very coarse gravel, pebbles zeer grof grind
−4 tot −5 16–32 mm coarse gravel, pebbles grof grind
−3 tot −4 8–16 mm medium gravel, pebbles middel grind
−2 tot −3 4–8 mm fine gravel, pebbles fijn grind
−1 tot −2 2–4 mm very fine gravel, granules erg fijn grind
0 tot −1 1–2 mm very coarse sand zeer grof zand
1 tot 0 ½–1 mm coarse sand grof zand
2 tot 1 ¼–½ mm medium sand middel zand
3 tot 2 125–250 µm fine sand fijn zand
4 tot 3 62.5–125 µm very fine sand zeer fijn zand
8 tot 4 3.90625–62.5 µm silt silt
> 8 < 3.90625 µm clay klei
>10 < 1 µm colloids colloïden

Let op dat de Nederlandse vertalingen van de grootheden in deze indeling niet overeenkomen met de Nederlandse classificatie van korrelgrootten (zie hierboven)!

Soms wordt met grind alles bedoeld dat groter is dan zand, dus ook de Engelse termen granule, pebble, cobble en boulder kunnen onder grind vallen. In Nederland is dit echter niet gebruikelijk.


Zie de categorie Sediments by particle size van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Sedimentologie | Bodemkunde




Staat van informatie: 21.12.2020 02:02:12 CET

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.