Koolhydraat


Koolhydraten, ook sachariden genoemd, zijn een bepaald type verbindingen van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen waarbij de waterstof- en zuurstofatomen in een verhouding 2:1 voorkomen: algemene formule Cn(H2O)m. Koolhydraten kunnen als een hydraat van koolstof worden beschouwd en behoren daarmee tot de organische verbindingen. Lang niet alle verbindingen in de levende natuur die als koolhydraten zijn geclassificeerd beantwoorden evenwel aan deze verhoudingsformule. Ook derivaten met andere atoomtypen en andere verhoudingen worden tot de omvangrijke groep van de koolhydraten gerekend zolang ze dezelfde basisstructuur hebben. Zo worden ook desoxyribose (C5H10O4) en glucosamine (C6H13O5N) tot de koolhydraten gerekend, melkzuur (C3H6O3) daarentegen niet.

Inhoud

Koolhydraten als energieleverancier


Koolhydraten zijn leveranciers van de voor het leven benodigde energie en vormen, in de vorm van zetmeel, een onmisbaar voedingsbestanddeel voor vele dieren en de mens. In planten wordt zetmeel uit glucose gevormd, en de glucose via fotosynthese, uit kooldioxide en water. Plantenetende organismen betrekken hun koolhydraten uit dit plantaardig zetmeel, carnivoren uit het in vlees aanwezige dierlijke zetmeel. In de stofwisselingsprocessen van levende organismen nemen de afbraak (van onder andere zetmeel naar de celbrandstof glucose) en opbouw (van glucose naar onder andere de reservestof zetmeel) van koolhydraten een centrale plaats in.

Suiker is in het dagelijks gebruik de benaming voor een zoetsmakend koolhydraat, sacharose, dat veel in de keuken wordt gebruikt. In de fysiologie wordt de term "suikers" of "snelle koolhydraten" gebruikt als synoniem voor kleine koolhydraatmoleculen: mono- en disachariden. "Langzame koolhydraten" is een fysiologisch synoniem voor zetmeel(moleculen).

Indeling van koolhydraten


Er zijn verschillende manieren om de veelheid van koolhydraten in groepen onder te verdelen:

Indeling op grootte van het molecuul

Koolhydraten kunnen bestaan uit 1, 2, enkele of zeer vele monosacharide-eenheden.

Indeling op aantal koolstofatomen

Om de koolhydraten in groepen te verdelen op basis van het aantal koolstofatomen wordt gebruikgemaakt van de in de chemie gebruikelijke telwoorden tri-; tetr-; pent-; hex- en hept-. Deze telwoorden worden dan gevolgd door de uitgang -ose. Met de term hexose worden dus alle koolhydraten aangeduid met zes koolstofatomen.

Indeling op basis van reactiviteit

Koolhydraten bevatten in de open ketenstructuur altijd een tweemaal gebonden zuurstofatoom. Zit dit zuurstofatoom dubbelgebonden aan het eind van de keten, dan is de verbinding dus een aldehyde en spreken we van een aldose, zit het zuurstofatoom in het midden van de keten, een keton dus, dan wordt van een ketose gesproken. Aldosen reageren makkelijk met oxiderende reagentia, ketosen niet. Aldosen worden ook reducerende suikers genoemd. Glucose is de bekendste aldose. Als oxiderende reagentia worden gebruikt:

In de natuur wordt 'glucose' aangemaakt in groene planten door het fotosyntheseproces.

Koolhydraten op basis van aantal koolstofatomen en reactiviteit
n-ose aldose ketose
triose glyceraldehyde 1,3-dihydroxyaceton
tetrose erythrose
threose
pentose arabinose
lyxose
ribose
xylose
Xylulose
hexose allose
altrose
galactose
glucose
gulose
idose
mannose
talose
fructose
sorbose
tagatose
heptose

Zie ook


Zie de categorie Carbohydrates van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Koolhydraat | Nutriënt




Staat van informatie: 12.05.2021 04:51:46 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.