Hoofdstad - nl.LinkFang.org

Hoofdstad




Zie Hoofdstad (Hovedstaden) voor de Deense regio Hoofdstad en Hoofdstad (Bahrein) voor het gouvernement in Bahrein.
Portaal Steden

Een hoofdstad is een stad die de voornaamste politieke status geniet in een land, deelstaat, provincie of andere bestuurlijke entiteit. De positie van hoofdstad is vaak juridisch vastgelegd, soms in een grondwettelijke tekst. Meestal heeft de regering of het bestuur van het gebied haar zetel in de hoofdstad. Een verwante, maar minder specifieke term is hoofdplaats. Deze term kan bij uitbreiding ook worden gebruikt voor de centrumplaats in een gemeente of regio.

Een stad kan de hoofdstad van verschillende bestuurlijke eenheden zijn; zo is Brussel de hoofdstad van België, van de Vlaamse Gemeenschap en van de Franse Gemeenschap.

De term hoofdstad wordt in informele zin ook gebruikt om een specifieke eigenschap of bevoorrechte positie van een stad in institutioneel, geografisch of thematisch opzicht aan te geven. Zo wordt Brussel vaak de hoofdstad van Europa genoemd[1][2] en wordt Amsterdam soms beschouwd als de hoofdstad van de cannabis.[3][4] Andere voorbeelden zijn Enschede als hoofdstad van Twente,[5] Gouda als hoofdstad van de kaas[6] of Parijs als hoofdstad van de liefde.[7]

Inhoud

Keuze voor een hoofdstad


Meestal wordt de belangrijkste stad van een gebied, die vaak ook de stad met de meeste inwoners en de grootste economie is, gekozen als hoofdstad. Na verloop van tijd kan het voorkomen dat andere steden de hoofdstad op sommige punten voorbijstreven.

Soms is een hoofdstad ook een primate city: een stad die disproportioneel groter is dan de andere steden in een land. Zo woont in sommige landen, zoals Cuba en Mexico, bijna een derde van de bevolking in de hoofdstedelijke agglomeratie.

Er kunnen echter redenen zijn om niet de grootste stad als hoofdstad aan te wijzen. Daarbij kan het gaan om speciaal geplande steden.

De moderne hoofdstad heeft niet altijd bestaan: in het middeleeuwse West-Europa kwam ambulant koningschap voor waarbij de vorst periodiek in verschillende plaatsen verbleef.

Politieke keuzes

Economische en planologische keuzes

Historische, culturele en persoonlijke keuzes

Strategische redenen

Combinaties van factoren

Strategisch belang van een hoofdstad


Een hoofdstad is tijdens een oorlog vaak van groot strategisch belang; als de hoofdstad van het vijandige land veroverd is kan de regering soms gevangengenomen worden en kunnen de belangrijke politieke centra worden ingenomen. Een hoofdstad heeft bovendien vaak een symbolische functie waardoor de val van de hoofdstad van een land sterk demoraliserend werkt. Overigens is dit geen wet van Meden en Perzen; er zijn in de geschiedenis tal van voorbeelden bekend van staten die stand wisten te houden en zelfs de invallers wisten te verslaan ondanks de val van de hoofdstad, zoals Servië in 1914, Frankrijk tijdens de Honderdjarige Oorlog, Rusland in 1812 en China tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierbij dient dan wel weer te worden aangetekend dat in vrijwel alle gevallen het regeringsapparaat tijdig geëvacueerd was en er al van tevoren serieus rekening gehouden werd met de val van de hoofdstad.

In de geschiedenis zijn veel belangrijke veldslagen rond hoofdsteden geleverd; zo werd er in de Amerikaanse Burgeroorlog heel veel strijd geleverd om Washington D.C., de hoofdstad van de Unie, ondanks het feit dat de regering relatief makkelijk per trein verplaatst kon worden en dat de stad nog geen heel belangrijk economisch centrum was.

Naam


Soms heeft een hoofdstad dezelfde naam als het land of de provincie. Dit komt voor in kleinere landen zoals Koeweit (Koeweit (stad)), Djibouti (Djibouti (stad)), Luxemburg (Luxemburg (stad)), Andorra (Andorra la Vella) en San Marino (San Marino (stad)). Een onmiskenbare overeenkomst is te zien in Mexico (hoofdstad Ciudad de México) en Brazilië (Brasilia). Sommige namen van landen zijn afgeleid van hun hoofdstad, dit is het geval bij Tunesië (Tunis) en Algerije (Algiers). Marokko komt van Marrakesh, de voormalige hoofdstad van het land. Bij provincies is het niet ongewoon dat de hoofdstad dezelfde naam heeft, zoals bij Groningen, Luik, Antwerpen, Namen en Utrecht en bij de meeste Spaanse provincies. Soms is er in een gebied een stad met dezelfde naam die niet de hoofdstad is: New York (hoofdstad Albany), Kildare (hoofdstad Naas).

Uitzonderingen


Hoofdstad niet de regeringszetel

Zie Lijst van regeringszetels die geen hoofdstad zijn voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Zie ook: Hoofdstad van Nederland

Een uitzondering op de definitie van een hoofdstad vormt Nederland, waar Amsterdam formeel de hoofdstad is, maar niet aan de kenmerken van een hoofdstad voldoet. De regering, het parlement, het hooggerechtshof en het staatshoofd zijn gevestigd in Den Haag, dat daarom ook wel de Residentiestad genoemd wordt. Amsterdam wordt weliswaar in de Nederlandse Grondwet vermeld als hoofdstad, maar de enige consequentie hieraan verbonden is dat een nieuwe koning aldaar beëdigd en ingehuldigd moet worden.[9] Wel is Amsterdam economisch belangrijker dan Den Haag, en is het qua inwoners de grootste stad van Nederland.

Iets dergelijks is ook het geval bij Bolivia. Sucre is de formele hoofdstad, maar de regering zetelt in La Paz, dat ook verreweg de belangrijkste stad is.

Hoofdstad buiten het eigenlijke territorium

In sommige gevallen bevindt de hoofdstad van een gebied zich buiten het gebied zelf, vaak om praktische of politieke redenen:

Meerdere hoofdsteden

Soms worden de functies van een hoofdstad (zie de inleiding) verspreid over meerdere steden. In dit geval spreekt men vaak van meerdere hoofdsteden, hoewel er meestal maar één formele hoofdstad is. Voorbeelden:

Geen hoofdstad

Er zijn een paar onafhankelijke landen in de wereld zonder een officiële hoofdstad:

Afstanden tot en tussen hoofdsteden


Er zitten vaak grote afstanden tussen de hoofdstad van een land en andere delen van het land, zeker (maar niet uitsluitend) als het land overzeese gebiedsdelen heeft. De grootste afstanden zijn:

De hoofdsteden van twee onafhankelijke landen die het dichtst bij elkaar liggen, zijn:

De hoofdsteden van twee onafhankelijke landen die het verst uit elkaar liggen terwijl ze niet dichter bij welke andere hoofdstad dan ook liggen zijn Wellington (Nieuw-Zeeland) en Canberra (Australië) (2.330 km).

De hoofdsteden van twee aan elkaar grenzende, verbonden landen die het verst uit elkaar liggen zijn Pyongyang (Noord-Korea) en Moskou (Rusland) (6423 km). Frankrijk grenst via Frans-Guyana ook aan Brazilië, en de afstand tussen Parijs en Brasilia is 8.730 km, maar het vasteland van Frankrijk is niet verbonden met dat van Frans-Guyana.

Zie ook










Categorieën: Hoofdstad








Staat van informatie: 03.06.2020 10:26:08 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-by-sa-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.