Fins-Oegrische talen


(Doorverwezen vanaf Finoegrische_talen)

De Fins-Oegrische of Finoegrische talen zijn een taalfamilie met twee belangrijke takken, de Fins-Permische en de Oegrische. De sprekers van deze talen zijn de Fins-Oegrische volkeren.

Inhoud

Taxonomie


Indeling van de Oeraalse talen:

Kenmerken


Sprekers


De grootste talen van deze familie zijn het Hongaars en het Fins, gevolgd door het Estisch en het Mordwiens. Sommige van de overige talen worden als minderheidstalen in een overwegend anderstalige omgeving (met name Russisch) ernstig in hun voortbestaan bedreigd. De laatste moedertaalspreker van het Lijfs overleed op 2 juni 2013[1]

Taal 1959[2] 1989[3] 2002[4] 2009[5]
Hongaars - ca. 15.000.000 - 14.020.000
Fins - ca. 5.000.000 - 5.000.000
Estisch 988.616 ca. 1.100.000 - 1.000.000
Mari 504.205 542.160 451.033 500.000
Oedmoerts 624.794 520.101 463.837 450.000
Mordwiens 1.285.116 773.827 614.260 600.000
Komi-Zurjeens 287.027 242.515 217.316 220.000
Komi-Permjaaks 143.901 106.531 94.328 80.000
Karelisch 167.278 65.542 52.880 30.000
Samisch - ca.21.350 34.050
Chantisch - 13.615 13.568 13.000
Wepsisch - 4.800 5.753 5.000
Mansisch - 3.140 2.746 2.510
Ingrisch - 302 - 200
Wotisch - 31 774 20
Lijfs - 15-31 1 1


Woordenschat


Numeralen

In onderstaande tabel staan de getallen 1 tot en met 10 in een aantal Fins-Oegrische talen. De woorden die schuingedrukt zijn, zijn niet afgeleid van de gereconstructeerde vorm die in de laatste kolom staat.

Getal Oostzeefins Samisch Mordwiens Mari Fins-Permisch Ob-Oegrisch Proto Fins-Oegrisch
Fins Estisch Võro Lijfs Noord-Samisch Inari-Samisch Erzja Moksja Mari Komi Mansisch Chantisch Hongaars
1 yksi üks ütś ikš okta ohta vejke fkä ikte ətik äkwa ĭt egy[6] *ükte
2 kaksi kaks katś kakš guokte kyeh´ti kavto kaftə kokət kɨk kityg kät kettő/két *kakta
3 kolme kolm kolm kuolm golbma kulma kolmo kolmə kumət kuim hurum koləm három, harm- *kolme
4 neljä neli nelli nēļa njeallje nelji ńiľe nilä nələt nəľ nila ńelä négy *neljä
5 viisi viis viiś vīž vihtta vitta veƭe vetä wizət vit ät wet öt *viite
6 kuusi kuus kuuś kūž guhtta kutta koto kotə kuðət kvajt hot kut hat *kuute
7 seitsemän seitse säidse seis čieža čiččam śiśem sisäm šəmət sizim sat tapət hét NB
8 kahdeksan kaheksa katõsa kōdõks gávcci käävci kavkso kafksə kandaš(e) kəkjamɨs ńololow nəvət nyolc NB
9 yhdeksän üheksa ütesä īdõks ovcci oovce vejkse veçksə indeš(e) əkmɨs ontolow yaryaŋ kilenc NB
10 kymmenen kümme kümme kim logi love kemeń keməń lu das low loŋət tíz *luke

Substantieven

Nederlands Fins Estisch Sami Mordwiens Mari Oedmoerts Komi Chantisch Mansisch Hongaars
bloedvat suoni soon suodma san šün sen sen jan tεn ín
oog silmä silm čalbme sel'me činca śin sin sem šäm szem
hart sydän süda tšade sedej šüm sulem selem šem šäm szív
hand käsi käsi gietta ked kit ki ki köt, ket kät kéz
bloed veri veri varra ver wər ver vir wer wür vér
schoot syli süli salla säl šəl sul syl jöl täl öl
vis kala kala guolle kal kol tśoryg čeri kul kol hal
luis täi täi dik'ke ti tej toj tögtəm täkəm tetű
muis hiiri hiir čejer šir šyr jönkər täŋker egér
boom puu puu pu pu pu -pe fa
ijs jää jää jieegŋa ej ij je ji jöŋk jöŋk jég
water vesi vesi ved wət vu va wit víz
huis, hut kota koda goatte kudo kuδə ka, ko ka, ko kat ház

Literatuur











Categorieën: Oeraalse taalfamilie | Fins-Oegrische taalfamilie




Staat van informatie: 25.09.2021 05:25:29 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.