Eurobankbiljetten


De euro (EUR of ) is de gemeenschappelijke munteenheid voor de meeste lidstaten van de Europese Unie. De eurobankbiljetten en -munten werden op 1 januari 2002 voor het eerst in roulatie gebracht. De munteenheid als zodanig was al op 1 januari 1999 formeel in het leven geroepen.

Er zijn zeven verschillende waarden, elk met een andere kleur en grootte. Het ontwerp voor alle biljetten is gebaseerd op hetzelfde thema: Europese architectuur uit verschillende artistieke periodes. De voorkant (of recto) van het biljet toont een venster of een poort, terwijl de achterkant (of verso) een brug toont. Alle biljetten tonen de Europese vlag, de initialen van de Europese Centrale Bank in de verschillende talen, een kaart van Europa (inclusief Azoren (Portugal), Canarische Eilanden (Spanje) en Frans-Guyana, de Franse Antillen (Guadeloupe en Martinique) en Réunion (Frankrijk)) op de achterkant, de benaming "euro" in verschillende lettertypes, en de handtekening van de president van de Europese Centrale Bank. De twaalf sterren van de Europese Unie zijn ook op elk biljet aanwezig. Het ontwerp is gemaakt door de Oostenrijkse ontwerper Robert Kalina.

Het is vanouds gebruikelijk dat men een bekend object uit eigen land (bijvoorbeeld een gebouw of een beroemd persoon) op bankbiljetten afbeeldt, maar bij de eurobiljetten wilde men niet bepaalde landen bevoordelen door wel objecten uit deze landen te kiezen, maar niet uit een ander land. De getoonde objecten zijn daarom fictief en land-neutraal. Zie echter #Trivia. Wel gaan er stemmen op om een 'persoonlijke' kant te ontwerpen voor elk land, vergelijkbaar met de euromunten.

Met ingang van 2002 neemt elke nationale centrale bank de productie van één of twee specifieke biljetten voor zijn rekening. Dit schema houdt in dat de nationale centrale banken onderling bankbiljetten moeten uitwisselen.

Vanaf 2013 wordt de eerste serie eurobankbiljetten geleidelijk vervangen door een tweede: de 'Europa-serie', die op de eerste serie eurobiljetten gebaseerd is en door Reinhold Gerstetter, een onafhankelijke Berlijnse bankbiljettenontwerper, ontworpen werd. Deze nieuwe reeks heeft onder andere nieuwe echtheidskenmerken om vervalsing tegen te gaan. Er komt geen nieuwe versie van het 500 eurobiljet. In 2013 waren alle nieuw uitgegeven 5-eurobiljetten voorzien van een nieuw ontwerp. In 2014 volgde het 10-eurobiljet en in 2015 het 20-eurobiljet; het nieuwe 50-eurobiljet kwam in april 2017 in omloop.[1] De nieuwe 100-eurobiljetten en 200-eurobiljetten werden op 23 mei 2019 in roulatie gebracht.[2]

De oude biljetten blijven voorlopig, maar zullen steeds minder in omloop te zien zijn, doordat ze, zodra ze versleten of vuil zijn, worden vervangen door bankbiljetten uit de nieuwe serie. De biljetten uit de eerste serie zullen zo geleidelijk aan uit roulatie verdwijnen. Na verloop van tijd zullen deze hun status van wettig betaalmiddel kwijtraken. De biljetten zullen echter hun waarde blijven behouden en kunnen voor onbepaalde tijd bij de nationale banken ingewisseld worden.

Inhoud

Beschrijving van de eurobankbiljetten


Er zijn 7 verschillende coupures van euro-bankbiljetten, € 5, € 10, € 20, € 50, € 100, € 200 en € 500, met elk een specifieke kleur en grootte. Het ontwerp draagt voor elk het gemeenschappelijke thema 'Europese architectuur in verschillende periodes'. De voorzijde draagt ramen en poorten, terwijl op de achterzijde verschillende soorten bruggen staan. De ontwerpen zijn allemaal fictieve voorbeelden van architectuur, en dus geen bestaande bouwwerken.

Op de biljetten staat vrijwel geen tekst, zodat men geen taal hoeft te kiezen. De munteenheid EURO staat er in Latijnse en Griekse letters en sedert 2013 ook in Cyrillische letters. In plaats van de naam van de bank staan er de initialen van de Europese Centrale Bank, waardoor het aantal variaties tot negen (tot 2013 vijf) beperkt kon worden. In veel talen hebben de woorden Europees, Centraal/Zentral/Keskus en Bank/Pank dezelfde beginletters, maar de volgorde is vaak anders. De afkortingen zijn:

Afkorting Betekenis Taal
BCE Banque centrale européenne Frans
Banca centrale europea Italiaans
Banco Central Europeu Portugees
Banco Central Europeo Spaans
Banca Centrală Europeană Roemeens
Banc ceannais Eorpach Iers
ECB Europese centrale bank Nederlands
European Central Bank Engels
Den Europæiske Centralbank Deens
Eiropas Centrālā banka Lets
Europos Centrinis Bankas Litouws
Evropska centralna banka Sloveens
Európska centrálna banka Slowaaks
Evropská centrální banka Tsjechisch
Europeiska centralbanken Zweeds
EZB Europäische Zentralbank Duits
ΕΚΤ Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα Grieks
EKP Euroopan keskuspankki Fins
Euroopa Keskpank Ests
EKB Az Európai Központi Bank Hongaars
BĊE Il-Bank Ċentrali Ewropew Maltees
EBC Europejski Bank Centralny Pools
ЕЦБ Европейска централна банка Bulgaars

Alle biljetten bevatten ook de vlag en een kaart van Europa.

De ontwerpen van de bankbiljetten werden gekozen uit 44 voorstellen van een wedstrijd, georganiseerd door het EMI op 12 februari 1996.[3] Het winnende ontwerp van Robert Kalina van de Oostenrijkse Nationale Bank, werd geselecteerd op 3 december 1996.

De eurobankbiljetten zijn gemaakt van katoenvezels, wat de duurzaamheid en levensduur van de biljetten verhoogt.[4]

Kaarten van de Azoren, Frans Guyana, Guadeloupe, Madeira, Martinique, Réunion, en de Canarische Eilanden, overzeese territoria van landen van de eurozone, staan in aparte vakken op de bankbiljetten omdat ze de euro gebruiken. Cyprus en Malta stonden er niet op, hoewel ze in 2008 de euro in gebruik namen. Cyprus werd niet weergegeven omdat de kaart niet zo ver naar het oosten weergegeven was, en Malta omdat het te klein was. De minimumgrootte om afgebeeld te worden was 400 km².[5] Op de nieuwe Europa-serie van 2013 staan Cyprus en Malta echter wel.

Waarde Eerste serie (2002)   Europa-serie (2013)
Afbeelding Positie van drukkercode In omloop gebracht Afbeelding Positie van drukkercode In omloop gebracht   Afmetingen
(mm)
Dominante kleur Ontwerp
Voorzijde Achterzijde Voorzijde Achterzijde Architectuur Periode
€ 5 Linkerrand[6] 1 januari 2002 Rechter-
bovenhoek
2 mei 2013[7] 120 × 62 Grijs Klassiek vóór 5e eeuw
€ 10 Ster op 8u[8] 1 januari 2002 Rechter-
bovenhoek
23 september 2014[9] 127 × 67 Rood Romaans 11e–12e eeuw
€ 20 Ster op 9u[10] 1 januari 2002 Rechter-
bovenhoek
25 november 2015[11][12] 133 × 72 Blauw Gotisch 13e–14e eeuw
€ 50 Rechterrand[13] 1 januari 2002 Rechter-
bovenhoek
4 april 2017[14][15] 140 × 77 Oranje Renaissance 15e–16e eeuw
€ 100 Rechts van de ster op 9u[16] 1 januari 2002 Rechter-
bovenhoek
28 mei 2019[17] 147 × 82 Groen Barok & Rococo 17e–18e eeuw
€ 200 Boven de ster op 7u[18] 1 januari 2002 Rechter-
bovenhoek
28 mei 2019[17] 153 × 82 Geelbruin IJzer & glas 19e–20e eeuw
€ 500 Ster op 9u[19] 1 januari 2002 - - - - 160 × 82 Paars Modern 20e–21e eeuw

De eerste biljetten hadden de handtekening van Wim Duisenberg, de eerste president van de ECB. De biljetten tussen 2003 en 2012 droegen die van Jean-Claude Trichet, de tweede president.[20] Op 1 november 2011 volgde Mario Draghi hem op.[21] Bankbiljetten met zijn handtekening verschenen in circulatie in maart 2012.

De uitgifte van biljetten van 500 euro stopt eind 2018, omdat deze biljetten voornamelijk worden gebruikt door criminelen.

Beveiliging


De eurobiljetten hebben een eigen kleur en formaat per waarde. Blinden en slechtzienden worden geholpen door een voelbaar reliëf. De papieren euro wordt vervaardigd van katoenvezels en beveiligd door een watermerk en een veiligheidsdraad. De biljetten van € 5, € 10 en € 20 hebben bovendien een baanvormige folie met een hologram (het eurosymbool en de waarde van het biljet) en een iriserende baan op de achterzijde, waarin eveneens het eurosymbool en de waarde van het biljet te zien zijn. Bankbiljetten van € 50, € 100, € 200 en € 500 zijn speciaal beveiligd met een zegelvormig folie met hologram (een afbeelding en de waarde van het biljet in cijfers) en met optisch variabele inkt voor de waardecijfers van het biljet aan de achterzijde. De kleur van de cijfers verandert naargelang de lichtval.

Nationale identificatiecodes (eerste serie)

In tegenstelling tot de euromunten hebben de bankbiljetten geen nationale zijde die de herkomst aangeeft. Deze informatie is wel vervat in de code op de achterkant van het biljet. De eerste letter identificeert het land waar het biljet is uitgegeven.

Een aantal codes is gereserveerd voor lidstaten die de euro nog niet hebben ingevoerd.

Code Land Uitkomst checksum (zonder letter)
Z
België 9
Y
Griekenland 1
X
Duitsland 2
(W)
Gereserveerd voor Denemarken (3)
V
Spanje 4
U
Frankrijk 5
T
Ierland 6
S
Italië 7
R
Luxemburg 8
P
Nederland 1
N
Oostenrijk 3
M
Portugal 4
L
Finland 5
(K)
Gereserveerd voor Zweden (6)
H
Slovenië 9
G
Cyprus 1
F
Malta 2
E
Slowakije 3
D
Estland 4
C
Letland 5
B
Litouwen 6

Serienummers van de Europa-serie (2013)

Op de nieuwe biljetten uit de Europa-serie bestaat het serienummer uit twee letters, gevolgd door tien cijfers. Het nummer staat in de rechterbovenhoek en de laatste zes cijfers van het nummer staan verticaal gedrukt in het midden van de achterkant. De eerste letter is dezelfde als de drukkeridentificatiecode; dit is dus niet noodzakelijk het land van uitgifte.

Drukkeridentificatiecodes

Enigszins verborgen staat op de voorkant van het biljet een tweede, kleinere letter-cijfercombinatie met zes posities, bestaande uit een letter, drie cijfers, weer een letter en ten slotte een cijfer.

De eerste letter daarvan geeft de drukker van het biljet aan. De drukker hoeft niet gevestigd te zijn in het land van uitgifte. Zo is bijvoorbeeld een deel van de Finse biljetten in het Verenigd Koninkrijk gedrukt. Een aantal codes is weer gereserveerd voor drukkers in landen die de euro nog niet hebben ingevoerd.

Biljetten worden gedrukt met 'platen', waarmee verschillende biljetten in één doorgang gedrukt worden. De drie cijfers die volgen op de code voor de drukker geven het plaatnummer aan, daarop volgt de positie van het biljet op de plaat. Hierbij geeft de letter de rij aan (A=rij 1), en het erop volgende cijfer de kolom.

Deze drukkeridentificatiecodes staan op de tegenovergestelde zijde van deze waarop de nationale identificatiecode staat. De exacte plaats varieert lichtjes per biljet. Men vindt het aan de linkerzijde van het biljet, heel klein gedrukt, in de buurt van de 'sterren'. Uitzondering hierop is het biljet van € 50 waar de code zich aan de rechterzijde van het biljet bevindt.

Voorbeelden van de drukkeridentificatiecode:

Eerste serie (2002)

Code Drukker Locatie Land
(A)
(Bank of England Printing Works) (Loughton) (Verenigd Koninkrijk)
(C)
(AB Tumba Bruk) (Tumba) (Zweden)
D
Setec Oy Vantaa Finland
E
F. C. Oberthur Chantepie Frankrijk
F
Österreichische Banknoten und Sicherheitsdruck Wenen Oostenrijk
G
Joh. Enschedé Haarlem Nederland
H
Thomas De La Rue Gateshead Verenigd Koninkrijk
J
Banca d'Italia Rome Italië
K
Central Bank of Ireland Dublin Ierland
L
Banque de France Chamalières Frankrijk
M
Fábrica Nacional de Moneda y Timbre Madrid Spanje
N
Bank of Greece Athene Griekenland
P
Giesecke & Devrient München & Leipzig Duitsland
R
Bundesdruckerei Berlijn Duitsland
(S)
(Danmarks Nationalbank) (Kopenhagen) (Denemarken)
T
Nationale Bank van België Brussel België
U
Valora Carregado Portugal

Europa-serie (2013)

In de Europa-serie is de letter- en cijfercombinatie behouden, maar er worden andere drukkeridentificatiecodes gebruikt. Deze zijn tevens de eerste letter van het serienummer. De eerste letter van het serienummer geeft dus niet meer het land van uitgifte aan maar wel de drukker.

Code Drukker Locatie Land
D
Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych Warschau Polen
E
Oberthur Fiduciaire Chantepie Frankrijk
H
De La Rue Currency Loughton (Essex) Groot-Brittannië
J
De La Rue Currency Gateshead Groot-Brittannië
M
Valora Carregado Portugal
N
Österreichische Banknoten und Sicherheitsdruck GmbH Wenen Oostenrijk
P
Joh. Enschedé Security Printing B.V. Haarlem Nederland
R
Bundesdruckerei GmbH Berlijn Duitsland
S
Banca d'Italia Rome Italië
T
Central Bank of Ireland Dublin Ierland
U
Banque de France Parijs Frankrijk
V
Fábrica Nacional de Moneda y Timbre Madrid Spanje
W
Giesecke & Devrient GmbH Leipzig Duitsland
X
Giesecke & Devrient GmbH München Duitsland
Y
Bank van Griekenland Athene Griekenland
Z
Nationale Bank van België Brussel België

Controlegetal


Het controlegetal wordt bepaald door alle cijfers in het serienummer op te tellen, plus de ASCII-waarde van de letter. Het totaal moet deelbaar zijn door negen.

Een voorbeeld (volgens de eerste serie):

Letter: X (Duitsland)
Serienummer: X30284111711
Berekening: 88+3+0+2+8+4+1+1+1+7+1+1=117

117 is deelbaar door 9, dus het serienummer is geldig.

RFID-tags

In 2001 zei de Europese Bank met partners in gesprek te zijn over de toepassing van RFID-tags in bankbiljetten. De planning was destijds het gebruik van RFID-tags in bankbiljetten in 2005. Al sinds begin maart 2004 zijn er mensen die beweren dat euro- en dollarbiljetten RFID-tags bevatten.[22]

Toegestane reproducties van eurobankbiljetten


In bepaalde gevallen is het toegestaan om reproducties van eurobankbiljetten te maken:[23]

Maximumresoluties van reproducties die onder elektronische vorm beschikbaar zijn

De volgende maximumafmetingen zijn toegestaan:

Trivia


Externe links


Noten


  1. De ECB over de invoering van de Europa-serie
  2. De ECB over de Europa-serie bankbiljetten
  3. ECB: Banknotes . ECB. ECB. Gearchiveerd op 10 mei 2013. Geraadpleegd op 13 februari 2013.
  4. The Security Features of Euro Banknotes . European Central Bank. ecb.int (2008). Gearchiveerd op 27 juli 2012. Geraadpleegd op 7 januari 2012.
  5. European Central Bank, The Euro: Banknotes: Design elements . Geraadpleegd op 5 juli 2009. "The banknotes show a geographical representation of Europe. It excludes islands of less than 400 square kilometres because high-volume offset printing does not permit the accurate reproduction of small design elements."
  6. EuroTracer – Information Notes – €5 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 7 januari 2012.
  7. Onthulling nieuwe 5-eurobiljet . nieuwe-eurobankbiljetten.eu. nieuwe-eurobankbiljetten.eu (10 januari 2013). Geraadpleegd op 6 november 2015.
  8. EuroTracer – Information Notes – €10 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 7 januari 2012.
  9. Onthulling van nieuwe 10-eurobiljet . nieuwe-eurobankbiljetten.eu. nieuwe-eurobankbiljetten.eu (13 januari 2014). Gearchiveerd op 4 maart 2016. Geraadpleegd op 6 november 2015.
  10. EuroTracer – Information Notes – €20 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  11. Onthulling van nieuwe 20-eurobiljet . nieuwe-eurobankbiljetten.eu. nieuwe-eurobankbiljetten.eu (19 december 2014). Gearchiveerd op 22 december 2014. Geraadpleegd op 23 december 2014.
  12. Presentatie van 20-eurobiljet op 24 februari 2015 in Frankfurt
  13. EuroTracer – Information Notes – €50 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  14. Onthulling van nieuwe 50-eurobiljet . nieuwe-eurobankbiljetten.eu. nieuwe-eurobankbiljetten.eu (16 juni 2016). Gearchiveerd op 22 juni 2016. Geraadpleegd op 20 juni 2016.
  15. Nieuw 50-eurobiljet onthuld . nieuwe-eurobankbiljetten.eu. nieuwe-eurobankbiljetten.eu (5 juli 2016). Gearchiveerd op 15 september 2016. Geraadpleegd op 5 juli 2016.
  16. EuroTracer – Information Notes – €100 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  17. a b Nieuwe eurobiljetten in omloop, kun jij de beveiligingen vinden? - NOS . www.nos.nl. Gearchiveerd op 28 mei 2019. Geraadpleegd op 3 september 2020.
  18. EuroTracer – Information Notes – €200 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  19. EuroTracer – Information Notes – €500 note . EuroTracer. www.eurotracer.net (2002). Gearchiveerd op 8 februari 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  20. ECB: Banknotes . European Central Bank. ecb.int (2002). Gearchiveerd op 16 juli 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  21. ECB: Farewell event in honour of Jean-Claude Trichet . European Central Bank. ecb.int (19 oktober 2011). Gearchiveerd op 29 maart 2012. Geraadpleegd op 9 januari 2012.
  22. RFID Tags Already in Euro Notes, Prison Planet, Steve Watson, 2 maart 2004
  23. Besluit van de Europese Centrale Bank van 20 maart 2003
  24. a b c Nog weinig bankbiljetten van Nederlandse makelij , NU.nl, 10 februari 2008
  25. Artikel over de nieuwe Eurobruggen in Spijkenisse nos.nl
Zie de categorie Euro banknotes van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Bankbiljet | Euro




Staat van informatie: 08.11.2021 01:49:34 CET

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.