Computus paschalis


De computus of computus paschalis is de wetenschap van de berekening van de datum van Pasen en daarmee ook die van enkele andere christelijke feestdagen, zoals Hemelvaartsdag en Pinksteren.

Geschiedenis


Computus paschalis is de wetenschap die vanaf het begin van de derde eeuw ontwikkeld werd ten behoeve van de bepaling van data van Paaszondag. De beoefenaren daarvan worden computisten genoemd. Van het eerste kwart van de derde eeuw tot diep in de middeleeuwen leidden de activiteiten van computisten steeds in het kader van een speciaal voor dat doel ontworpen systeem van lunaties, tot de constructie van verscheidene periodieke rijen data van de Paasvollemaan van opeenvolgende jaren volgens hetzij de Juliaanse kalender, hetzij de Alexandrijnse kalender.

Deze periodieke rijen data van de Paasvollemaan, ook maancycli genoemd, waren echter vaak niet alleen wezenlijk verschillend, maar zij leidden bovendien volstrekt niet altijd tot een en dezelfde zondag voor de viering van Pasen, hetgeen menigmaal tot onenigheid tussen de kerken van Alexandrië en Rome leidde.

Het zou twee eeuwen duren voordat er een volledige en bevredigende oplossing van het grote probleem van de computus werd gevonden. Dit geschiedde in Alexandrië in drie grote stappen:

  1. de door Anatolios van Alexandrië rond AD 260 op basis van de metonische cyclus gedane uitvinding van de allereerste metonische 19-jarige maancyclus (waaruit de bijbehorende data van Paaszondag gemakkelijk konden worden bepaald met behulp van de oude Alexandrijnse regel "Paaszondag is de eerste zondag op of na de Paasvollemaan");[1]
  2. de door computisten van de kerk van Alexandrië tussen AD 300 en 324 uitgevoerde constructie van de tweede metonische 19-jarige maancyclus (idem maar dan met behulp van de nieuwe Alexandrijnse regel "Paaszondag is de eerste zondag na de Paasvollemaan");[2]
  3. de door Annianus rond AD 400 gedane ontdekking van het feit dat als je de nieuwe Alexandrijnse regel "Paaszondag is de eerste zondag na de Paasvollemaan" toepast op de data van welke metonische 19-jarige maancyclus ook, de aldus verkregen rij data van Paaszondag een Paascyclus is met een periode van 532 jaar (19 × 7 × 4 = 532).[3]

Uit Annianus' 19-jarige maancyclus kwam een eeuw later Dionysius Exiguus' Paastabel voort (rond AD 520),[4] en uit deze uiteindelijk Beda Venerabilis' Paastabel (rond AD 720), die niet alleen de juliaanse versie van Annianus' 19-jarige maancyclus bevatte maar ook die van diens 532-jarige Paascyclus.[5] Met de aanvaarding van Beda Venerabilis’ Paastabel door de kerken in Brittannië en Ierland en in het Frankische koninkrijk in de loop van de achtste eeuw en door de kerk van Rome omstreeks AD 800 werden in principe alle toekomstige juliaanse kalenderdata van Paaszondag definitief en ondubbelzinnig vastgelegd (tot het jaar 1582, toen de juliaanse door de gregoriaanse kalender werd vervangen).

Literatuur


Externe links


Zie de categorie Computus (Easter) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.









Categorieën: Christendom | Pasen | Chronologie




Staat van informatie: 26.09.2021 06:40:33 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.