Diftar


(Doorverwezen vanaf Afvalstoffenheffing)

Diftar is een systeem voor de inzameling van afval waarbij per huishouden of rechtspersoon geregistreerd wordt hoeveel en wat voor soort afval wordt aangeboden: Hoe meer restafval en ander slecht herbruikbaar afval een burger aanbiedt, hoe hoger de afvalstoffenheffing zal zijn. Omgekeerd levert het beter aanbieden van minder afval een lagere variabele afvalstoffenheffing op, het vastrecht blijft echter hetzelfde. Diftar is een afkorting die staat voor gedifferentieerde tarieven en hoort bij een vorm van afvalscheiding die bekend staat als bronscheiding: Het afval wordt gescheiden voordat het wordt aangeboden.

Kenmerkend voor het diftarsysteem is dus een financiële prikkel die burgers stimuleert om afval gescheiden aan te bieden en het lagere aanbod van restafval zou het systeem voor de gemeente aantrekkelijk maken. Diftar bevat echter ook een financiële prikkel om afval te dumpen om zo afvalstoffenheffing te ontwijken. Door diftar neemt de hoeveelheid in de openbare ruimte gedumpt afval daardoor toe.

In Nederland is het aantal gemeenten dat diftar hanteert in het begin van de 21ste eeuw aanzienlijk toegenomen. In 2003 was dit nog 27% van het aantal gemeenten.[1] In 2018 was dit 48%.[2] Inmiddels is een alternatief in opkomst: Nascheiding waarbij de afvalstromen worden gescheiden door de afvalverwerkers. In 2019 is het aantal Nederlandse gemeenten dat diftar hanteert licht gedaald naar 47%.[2]

Inhoud

Afvalstoffenheffing


Diftar is voortgekomen uit vraagtekens die in de politiek werden gezet bij het solidariteitsprincipe. De kosten voor de afvalinzameling en afvalverwerking worden gedekt uit de afvalstoffenheffing. Bij toepassing van het solidariteitsbeginsel, zoals tot aan het eind van de twintigste eeuw in alle Nederlandse gemeenten werd toegepast, wordt het totaal van de inzamel- en verwerkingskosten gedeeld door het aantal huishoudens in een gemeente en betaalt elk huishouden hetzelfde bedrag.

De heffing volgens het diftarsysteem wordt voor een deel berekend volgens het het principe 'de vervuiler betaalt'. Bij diftar wordt, net als bijvoorbeeld bij elektriciteit en drinkwater, afgerekend op basis van een vastrecht en het werkelijke gebruik van een huishouden. Het idee is dat diftar hierdoor de hoeveelheid afval en daarmee de kosten van afvalinzameling beperkt. Uit een onderzoek van het COELO instituut van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt echter dat dit effect kleiner is dan gedacht en dat het effect dat diftar zou hebben op de vermindering van de hoeveelheid huishoudelijk afval deels valt te herleiden naar problemen met de gehanteerde onderzoeksmethodes.[3]

Vormen van diftar


Gemeenten kennen vrijheid bij het vaststellen van hun afvalbeleid. Er zijn daarom verschillen tussen gemeenten. Niet alle gemeentes gebruiken diftar, en de gemeentes die dit systeem wel gebruiken verschillen door:

Nadelige effecten


Als gevolg van perverse prikkels kent diftar enkele nadelige neveneffecten:

Export van plastic als milieuprobleem

Kenmerken van diftar is enerzijds een prikkel om plastic gescheiden in te zamelen, en anderzijds gebeurt dat vanuit de verwachting dat dit plastic wordt hergebruikt. Plastic is echter een verzamelnaam voor verschillende soorten kunststof met verschillend potentie voor hergebruik. Dat betekent dat er alsnog een vorm van nascheiding wordt toegepast op het ingezamelde plastic. Partijen plastic kunnen zo vervuild zijn dat ze door de verwerkende partij worden afgekeurd.

Werd laagwaardig plastic voorheen behandeld als restafval, als diftar wordt toegepast is het de bedoeling dat het gerecycled wordt. Het recyclen van veel soorten plastic kost relatief veel moeite, en daarmee geld, terwijl de prijs van nieuw plastic laag is.[4] Wanneer het als 'grondstof' de haven verlaat komt het terecht in ontwikkelingslanden die andere wetgeving hanteren en dikwijls moeite hebben met handhaving. In die landen ontstaan vervolgens milieuproblemen. Het probleem kan zich vervolgens van land naar land verplaatsen: Vanaf 2018, nadat China de import van plastic afval verbood, is het probleem verplaatst naar Zuid-Oost Azië.[5]

Zwerfafval

Diftar kan leiden tot een toename van het 'dumpen' van afval om goedkoper uit te zijn. Met sluikstort wordt immers het betalen van afvalstoffenheffing vermeden. Hogere kosten voor instanties zijn hiervan het gevolg.[6]

In Nederland is de maximale boete voor het achterlaten van afval in de openbare ruimte hoger dan voor het weggooien van rommel op straat, in 2021 bedroegen die bedragen respectievelijk 400 euro en 150 euro.[7] Desondanks wordt er in diftargemeentes veel afval in de openbare ruimte achter gelaten.[8]

Misbruik afvalbakken

Ook openbare afvalbakken en afvalbakken van ondernemingen en andere organisaties kunnen worden misbruikt om goedkoop van afval af te komen. In diftargemeente Deventer werden sinds 2017 alle 1300 openbare afvalbakken vervangen omdat er veel huisvuil en afval van ondernemers in terecht kwam.[9]

Wie dumpt in afvalbakken loopt minder risico. De boetes voor het dumpen van afval in afvalbakken zijn in Nederland een stuk lager dan voor het dumpen van afval in de openbare ruimte: De maximale boete voor 'het storten van afval buiten de daarvoor aangewezen stortplaats' kent een maximale boete van 400 euro, het 'niet op de voorgeschreven manier aanbieden' is daarentegen beboetbaar met 100 euro (prijsniveau 2021).[7] En de pakkans is lager: Als iemand afvalzakken in de openbare ruimte achterlaat is het voor getuigen snel duidelijk wat er gebeurt. Maar als iemand een vuilniszak in een container voor plastic afval deponeert kan daar van alles inzitten.

Afvaltoerisme

Omliggende gemeenten waar geen diftar is kunnen afvaltoerisme aantrekken: Mensen deponeren hun afval in gemeenten waar dit gratis of goedkoper kan.

Nadelen voor bronscheiding

Tenslotte blijkt diftar ook nadelen te hebben voor bronscheiding omdat een financiële drempel mensen verleidt om verkeerd afval mee te geven. Door diftar raakt gescheiden ingezameld plastic daarom vervuild. Hetzelfde geldt overigens ook voor omgekeerd inzamelen dat een drempel voor restafval opwerpt doordat bewoners verder moeten lopen met restafval. [10][11][12]

Zie ook











Categorieën: Afval




Staat van informatie: 11.05.2021 06:10:30 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.