Accusativus cum infinitivo


De accusativus cum infinitivo (aci), een lijdend voorwerp met een infinitief of infinitiefzin, is een grammaticale constructie. Het is een zinsconstructie met een gezegde dat alleen maar uit een infinitief bestaat. Strikt genomen is er in het Latijn alleen sprake van een aci als het zinsdeel in de accusativus als subject van de infinitief fungeert, maar de term wordt ook gebruikt voor constructies waarin dat niet het geval is

Vooral in het Latijn en het Grieks was deze constructie gangbaar, maar ook in het Engels en het Nederlands komt ze geregeld voor

Inhoud

Nederlands


In het Nederlands wordt deze constructie vooral gebruikt bij werkwoorden die een gewaarwording uitdrukken, zoals in "Elk meent zijn uil een valk te zijn" of "Ik vind dit niet kunnen".

De aci wordt veelvuldig gebruikt in zinnen die een zintuiglijke gewaarwording beschrijven, met name bij de werkwoorden zien en horen:

Deze zinnen hebben dezelfde betekenis als de zinnen "Ik zag dat hij naar buiten ging" resp. "Hoor je niet dat de kat spint?". De aci kan in het Nederlands niet bij iedere zin gebruikt worden. Een constructie als "Ik denk hem zitten" is onjuist in het Nederlands, hier kan slechts "Ik denk dat hij zit" gebruikt worden, omdat de zin geen gewaarwording uitdrukt. "Denken" is een intransitief werkwoord.

Ook bij het werkwoord 'laten' wordt de aci veelvuldig gebruikt:

In dat laatste voorbeeld is aan het woord 'hen' te zien dat het onderwerp van de bijzin in de vierde naamval staat (accusatief), net als het lijdend voorwerp van de bijzin, 'die som'.

Engels


Enkele Engelse voorbeelden

Latijn


Infinitivus

Voorbeeld: audio eum advenire. In de Nederlandse vertaling van een aci wordt de infinitivus een persoonsvorm in een bijzin en de accusativus het onderwerp van die bijzin.

Objects- en subjectsaccusativus

In de zin Video eum epistulam scribere is eum (hij) het psychologisch onderwerp en epistulam (een brief) het psychologisch lijdend voorwerp. eum is de subjectsaccusativus en epistulam de objectsaccusativus. Het voorbeeld is te vertalen als 'Ik zie dat hij een brief schrijft' of (ook met een infinitiefconstructie) 'Ik zie hem een brief schrijven'.

Naamwoordelijk deel en persoonlijk voornaamwoord

reflexief persoonlijk voornaamwoord

Is de infinitivus een koppelwerkwoord, dan komt er ook een naamwoordelijk deel in de accusativus:

Tijden

Infinitivus praesentis → gelijktijdigheid

Infinitivus perfecti → voortijdigheid

Infinitivus futuri → natijdigheid

Dubbelzinnigheid

Bij de aci is er soms te kiezen wie als accusatief dient. Er is ook geen werkwoordsuitgang waar dit aan te zien is. Dit kan soms tot dubbelzinnigheden leiden, zoals in de orakel-uitspraak van Phyrrus:

Nog een voorbeeld:

Zie ook












Categorieën: Grammatica van het Engels | Werkwoord in het Latijn | Naamval in het Latijn | Grammaticale constructie




Staat van informatie: 25.09.2021 09:20:50 CEST

oorsprong: Wikipedia (Auteurs [Geschiedenis])    Licentie: CC-BY-SA-3.0

Veranderingen: Alle afbeeldingen en de meeste ontwerpelementen die daarmee verband houden, zijn verwijderd. Sommige pictogrammen werden vervangen door FontAwesome-Icons. Sommige sjablonen zijn verwijderd (zoals 'artikel heeft uitbreiding nodig') of toegewezen (zoals 'hatnotes'). CSS-klassen zijn verwijderd of geharmoniseerd.
Specifieke Wikipedia-links die niet naar een artikel of categorie leiden (zoals 'Redlinks', 'links naar de bewerkpagina', 'links naar portals') zijn verwijderd. Elke externe link heeft een extra FontAwesome-Icon. Naast enkele kleine wijzigingen in het ontwerp, werden mediacontainer, kaarten, navigatiedozen, gesproken versies en Geo-microformats verwijderd.

Belangrijke opmerking Omdat de gegeven inhoud op het gegeven moment automatisch van Wikipedia wordt gehaald, was en is een handmatige verificatie niet mogelijk. Daarom garandeert LinkFang.org niet de juistheid en actualiteit van de verkregen inhoud. Als er informatie is die momenteel verkeerd is of een onjuiste weergave heeft, aarzel dan niet om Neem contact op: E-mail.
Zie ook: Afdruk & Privacy policy.